20.10.2020

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Επισημάνσεις της ΕΣΕΕ σχετικά με το Σ/Ν «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας»
και το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας

Αναλυτικό Υπόμνημα στο οποίο επισημαίνει σημεία – παγίδες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά κατέθεσε στη Βουλή η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί του Σχεδίου Νόμου «Ρύθμιση Οφειλών και Παροχή Δεύτερης Ευκαιρίας».

Στο Υπόμνημα της η ΕΣΕΕ τονίζει πως το σχέδιο νόμου ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενοποίησης και απλοποίησης των ρυθμίσεων που ισχύουν έως σήμερα. Εντούτοις, περιέχει διατάξεις που ενδεχομένως εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τα πλέον ευάλωτα τμήματα της πολύπαθης – ελέω Μνημονίων και πανδημίας – μικροεπιχειρηματικότητας της χώρας. Ειδικότερα η ΕΣΕΕ υπογραμμίζει:

Ως προς τις διατάξεις για ρύθμιση οφειλών:

• Εξακολουθεί να απαιτείται η έμμεση συναίνεση των τραπεζών για κεφαλαιοποίηση του συνόλου των οφειλών, ενώ όταν τα πιστωτικά ιδρύματα αρνούνται την εξωδικαστική ρύθμιση, προκύπτει αδυναμία ρύθμισης και για τα υπόλοιπα χρέη του οφειλέτη σε Δημόσιο και Ασφαλιστικά Ταμεία.
• Δεν θα έπρεπε να υφίσταται κανένα πλαφόν για την ενεργοποίηση της συμμετοχής του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων στην σχετική διαδικασία.
• Θα πρέπει να διπλασιασθεί από δύο σε τέσσερις μήνες η προθεσμία ολοκλήρωσης της διαδικασίας ρύθμισης οφειλών μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Ως προς την πτωχευτική διαδικασία:

• Το κριτήριο της τεκμαιρόμενης παύσης πληρωμών του 40% των οφειλών σε διάστημα 6 μηνών, που είναι μεγαλύτερο των 30.000 ευρώ ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μαζική κήρυξη πτωχεύσεων, ακόμη και για εκείνους τους οφειλέτες που δεν έχουν στην πραγματικότητα υπεισέλθει σε πραγματική και ουσιαστική παύση πληρωμών.
• Σημαντικό τμήμα των εισοδημάτων του επιχειρηματία μετά την κήρυξη της πτώχευσης θα συνυπολογίζεται πλέον στην πτωχευτική περιουσία. Με αυτόν τον τρόπο η «δεύτερη ευκαιρία» μειώνεται ως προς το εύρος της και μοιάζει πιο πολύ με δεύτερη ευκαιρία της πτώχευσης, παρά του πτωχού.
• Προβλέπεται απαλλαγή του μη δόλιου πτωχού 3 χρόνια μετά την απόφαση πτώχευσης, ακόμα και γι’ αυτούς που έχουν παγιδευτεί επί πολλά χρόνια σε ατέρμονες παλιές πτωχεύσεις. Μετά από 10 χρόνια κρίσης και πανδημίας τα 3 χρόνια κρίνονται πολλά στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η ελληνική  οικονομία. Θα πρέπει να ισχύσει το 1 έτος, που είναι και ο προβλεπόμενος χρόνος για τον οφειλέτη που εισφέρει περιουσία στην πτώχευση.

Ως προς την προστασία της πρώτης κατοικίας:

• Η ρητή αναφορά της διάταξης στο άρθρο 3 ν. 4472/2017 (η οποία προσδιορίζει τους δικαιούχους ευάλωτους ως «νοικοκυριά» με στεγαστικό δάνειο) δείχνει ότι θέτει εκτός προστατευτικού πλαισίου τους μικρούς επιχειρηματίες, που έχουν προσημειώσει τα σπίτια τους για να στηρίξουν τις επιχειρήσεις, τα οικογενειακά τους εισοδήματα και τις θέσεις εργασίας που προσφέρουν. Πρόκειται σαφώς για άνιση μεταχείριση και οπισθοδρόμηση καθώς η ένταξη των μικρών επιχειρηματιών στο προστατευτικό πλαίσιο επιτεύχθηκε μόλις πρόσφατα και μετά από πολλές προσπάθειες.
• Για την επαναγορά του ακινήτου, εφόσον ο οφειλέτης/ιδιοκτήτης υπαχθεί στο νέο καθεστώς προστασίας, θα πρέπει να συνυπολογίζονται τα ενοίκια που θα καταβάλει επί 12ετία, όπως επίσης και το αρχικό ποσό του δανείου που είχε ήδη πληρώσει. Τα εν λόγω μισθώματα είναι απαραίτητο να καθορίζονται σε εύλογα επίπεδα, που θα επιτρέπουν την ομαλή αποπληρωμή τους, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη.

Δείτε εδώ το Υπόμνημα της ΕΣΕΕ στη Βουλή_

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ

Με την Υπουργική Απόφαση 47158/2019, με την οποία αποσαφηνίζονται οι όροι, βάσει των οποίων θα λειτουργήσει η ηλεκτρονική πλατφόρμα υπαγωγής στην προστασία της πρώτης κατοικίας.

Στην απόφαση δεν αναφέρεται πότε θα ανοίξει η πλατφόρμα αλλά μόνο τα λειτουργικά βήματά της, τα οποία, σε γενικές γραμμές, έχουν ως εξής:

• Η αίτηση θα υποβάλλεται από τον αιτούντα ηλεκτρονικά, μέσω της ιστοσελίδας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, στο link με τον τίτλο «Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Προστασίας Κύριας Κατοικίας».
• Μετά την υποβολή της αίτησης, το Σύστημα ανακτά από την ΑΑΔΕ τα στοιχεία για τα εισοδήματα του αιτούντα, του συζύγου, των εξαρτώμενων μελών, τα στοιχεία της κύριας κατοικίας και των άλλων ακινήτων, καθώς και όλες τις αλλαγές στο Ε9. Επίσης, αντλεί τα κινητά περιουσιακά στοιχεία (αυτοκίνητα, τυχόν σκάφη κλπ.) του αιτούντα και του συζύγου, που αναφέρονται στο έντυπο Ε1 του προηγούμενου έτους.
• Ακολούθως, το Σύστημα ανακτά από τον Τειρεσία πρώτον τα κινητά περιουσιακά στοιχεία αιτούντα, συζύγου και εξαρτώμενων μελών που βρίσκονται στη διάθεση των τραπεζών (καταθέσεις και χρηματοπιστωτικά προϊόντα) και δεύτερον τα στοιχεία βαρών και λοιπών εξασφαλίσεων επί των ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του αιτούντα που βρίσκονται στη διάθεση των τραπεζών.
• Εφόσον η αίτηση δεν είναι πρωτοείσακτη, το σύστημα ελέγχει:
  – Εάν υπάρχει για τον ΑΦΜ του αιτούντα αίτηση σε κατάσταση προσωρινής αποθήκευσης.
  – Εάν υπάρχει για τον ΑΦΜ του αιτούντα αίτηση σε κατάσταση οριστικής υποβολής.
  Όταν υπάρχει αίτηση σε κατάσταση προσωρινής αποθήκευσης, το Σύστημα επιτρέπει την εισαγωγή ή την επεξεργασία στοιχείων και δικαιολογητικών.
  Όταν υπάρχει αίτηση σε κατάσταση οριστικής υποβολής το Σύστημα ενημερώνει τον αιτούντα ότι δεν μπορεί να υποβάλλει νέα αίτηση.

• Όσα στοιχεία δεν μπορούν να αντληθούν αυτόματα από την ΑΑΔΕ και τον Τειρεσία θα καταχωρούνται στο Σύστημα από τον ίδιο τον αιτούντα.
• Με δική του πρωτοβουλία, ο αιτών θα πρέπει να δηλώνει τυχόν ακίνητα, μεταφορικά μέσα, καταθέσεις στο εξωτερικό, πολύτιμα μέταλλα (νομίσματα ή ράβδους) και εξαγοράσιμα ασφαλιστήρια ζωής στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή.
• Μαζί με τα παραπάνω, ο αιτών δηλώνει ή επιβεβαιώνει στο Σύστημα την κύρια κατοικία του, προκειμένου αφενός να υπολογιστεί η αξία αυτής και των λοιπών ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του.
• Το Σύστημα υπολογίζει την συνολική αξία της κινητής και ακίνητης περιουσίας του αιτούντα, του συζύγου και των εξαρτώμενων μελών.

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην απόφαση, η αίτηση υπέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986 του αιτούντα και των τυχόν συνυπογραφόντων συζύγου και εξαρτώμενων μελών για την ακρίβεια και την πληρότητα του περιεχομένου της αίτησης, καθώς και των υποβληθέντων εγγράφων που οι ίδιοι, εννοείται, έχουν υποβάλλει.

Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι, με την αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία παρέχεται άδεια στους συμμετέχοντες πιστωτές και στο Δημόσιο για πρόσβαση, επεξεργασία και διασταύρωση από αυτούς των δεδομένων του αιτούντα, τα οποία περιλαμβάνονται στην αίτηση και τα συνοδευτικά έγγραφα, όσο και άλλων δεδομένων του που βρίσκονται στην κατοχή των συμμετεχόντων πιστωτών για τους σκοπούς της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών.

Μετά την θέση των προδιαγραφών της αίτησης, απομένει βεβαίως να ανοίξει και το Σύστημα για την υποβολή αιτήσεων, το οποίο ακόμη δεν λειτουργεί. Γνώμη μας είναι ότι η πλατφόρμα δεν πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία πριν συμφωνήσει η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG Comp), ότι η επιδότηση των δανειακών δόσεων δεν αποτελεί έμμεση κρατική ενίσχυση προς τις Τράπεζες.

Ωστόσο, καλό είναι μέχρι τότε να μελετήσουν οι ενδιαφερόμενοι τις λειτουργικές προδιαγραφές ώστε να υπάρχει άμεση ετοιμότητα για την υποβολή της αίτησης.

Με εντολή Προέδρου,
Αντώνης Μέγγουλης
Διευθυντής & Νομικός Σύμβουλος ΕΣΕΕ