Εκτιμάται επίσης πως θα λάβει χώρα μέχρι την έξοδο της Ελλάδας από το μνημόνιο, τον Αύγουστο δηλαδή του 2018, και θα εντάσσεται σε μία γενικότερη μέριμνα της Ε.Ε. που υπάρχει στην παρούσα φάση, με στόχο η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη να διευκολυνθεί περαιτέρω. Υπενθυμίζεται ότι μόλις την περασμένη εβδομάδα η Κομισιόν ανακοίνωσε πως ξεκινούν οι διεργασίες για τη σύνταξη οδηγίας που θα επιτρέψει τη μείωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών για μεταφορά έδρας ή άνοιγμα επιχειρήσεων σε χώρες-μέλη.

Ως προς τους κεφαλαιακούς περιορισμούς οι οποίοι ισχύουν για τη χώρα μας, τραπεζικοί παράγοντες με γνώση του θέματος αναμένουν μία ακόμη χαλάρωση, με επίκεντρο αυτή τη φορά τις επιχειρήσεις, μεταξύ των Εurogroups Ιουνίου – Ιουλίου και της εξόδου από το μνημόνιο, τον Αύγουστο του 2018.

Οι κεφαλαιακοί έλεγχοι εισήλθαν στη ζωή μας τον Ιούνιο του 2015, όταν εξαντλήθηκε η περίοδος διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς χωρίς συμφωνία από την πλευρά της Ελλάδας για περαιτέρω επέκταση της περιόδου και η ΕΚΤ αποφάσισε να μην αυξηθεί το επίπεδο της δανειστικής έσχατης προσφυγής (ELA) για τις ελληνικές τράπεζες.

Σχεδόν τρία χρόνια μετά, και παρά τις ενδιάμεσες χαλαρώσεις, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα.

Τα προβλήματα των επιχειρήσεων

Τι γίνεται με τις συναλλαγές πληρωμών για εμπορικούς σκοπούς στο εξωτερικό (πληρωμή εισαγωγών); Η απάντηση στο κρίσιμο αυτό ερώτημα δίδεται μέσα από την απόφαση του Νοεμβρίου του ’17 της Επιτροπής Έγκρισης Τραπεζικών Συναλλαγών που αφορά τη διαδικασία υποβολής και έγκρισης αιτημάτων μεταφοράς κεφαλαίων στο εξωτερικό από νομικά πρόσωπα και επιτηδευματίες στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων. Μέσα από την απόφαση αυτή συστήνεται ειδική Υποεπιτροπή ανά πιστωτικό ίδρυμα στην Ελλάδα με αρμοδιότητα την έγκριση συγκεκριμένων συναλλαγών.

Οι υποεπιτροπές εξετάζουν αιτήματα νομικών προσώπων, όπως και ατομικών επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών, οι οποίοι αιτούνται μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό για:

α) εκτέλεση πληρωμών έναντι παραστατικών

β) άνοιγμα νέων ενέγγυων πιστώσεων και πιστώσεων σε αναμονή,

γ) έκδοση νέων εγγυητικών επιστολών και

δ) προθεσμιακές υποχρεώσεις από διακανονισμό αξιών προς είσπραξη και τριτεγγυημένα και λοιπά χρηματόγραφα που συνδέονται με εισαγωγές.

Το συνολικό ύψος των αιτημάτων για κάθε πελάτη σε κάθε Π.Ι. δεν υπερβαίνει το ποσό των 700.000 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, με μία ή περισσότερες συναλλαγές.

Οι τράπεζες έχουν όρια τα οποία ισχύουν ανά εβδομάδα. Κάθε Πέμπτη ζητούν τυχόν επιπλέον εφάπαξ εβδομαδιαίο ποσό που απαιτείται ώστε να εκτελέσουν πληρωμές εγκρίσεων αιτημάτων της ίδιας εβδομάδας. Επομένως αν έχουν εξαντλήσει τα όριά τους μπορεί να μην πραγματοποιήσουν για εκείνη τη μέρα συγκεκριμένες πληρωμές.

Προκειμένου να εξεταστούν αιτήματα εταιρειών για ποσά πάνω από 40.000 ευρώ από τις επιτροπές, οι εταιρείες πρέπει να προσκομίσουν τα τιμολόγια τεκμηρίωσης της συναλλαγής, υπεύθυνη δήλωση για γνησιότητα των τιμολογίων ότι δεν έχουν προσκομίσει τα ίδια παραστατικά σε άλλη τράπεζα και στοιχεία ιστορικότητας συναλλαγών για το διάστημα 01/07/2014 – 30/09/2017. Τέλος, το ποσό της αιτούμενης μεταφοράς κεφαλαίων στο εξωτερικό, συναθροιζόμενο με το ποσό που ήδη έχει εγκριθεί εντός του μήνα από το σύνολο του τραπεζικού συστήματος της χώρας δεν υπερβαίνει σωρευτικά για τον ίδιο μήνα το 140% της μέγιστης μηνιαίας αξίας των εισαγωγών/ενδοκοινοτικών αποκτήσεων της περιόδου 01/07/2014 – 30/09/2017.

Η τράπεζα ακόμη και εάν εκπληρώνονται οι παραπάνω προϋποθέσεις έχει το δικαίωμα να παραπέμψει το αίτημα στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Τα παραπάνω είναι μερικά από όσα συνιστούν έναν μικρό έως μεγάλο στραγγαλισμό της επιχειρηματικότητας και θα πρέπει να συνδυαστούν και με την αδυναμία των επιχειρήσεων να είναι ανταγωνιστικές έναντι των υπόλοιπων επιχειρήσεων στην Ε.Ε. Οι ελληνικές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα απελευθερωμένο περιβάλλον, με τις ίδιες να έχουν στέρηση της ελευθερίας τους.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις, για παράδειγμα, είναι εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατον να λάβουν δάνειο από τράπεζα του εξωτερικού. Μόνο μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να συνάψουν δάνεια ή να εκδώσουν ομόλογα.
Συγχρόνως, για τις οποιεσδήποτε εισαγωγές οι επιχειρήσεις του εξωτερικού ζητούν από τις ελληνικές επιχειρήσεις να αποπληρώσουν εκ προοιμίου το σύνολο της οφειλής.
Τα παραπάνω συνιστούν έναν πραγματικό Γολγοθά για την ελληνική επιχειρηματικότητα που ψάχνει να βρει τρόπους να τον αντιμετωπίσει.

Οι προϋποθέσεις για πλήρη άρση

Με βάση τον οδικό χάρτη για την άρση των capital controls, όπως αυτός εκπονήθηκε από το υπουργείο Οικονομικών τον Μάιο του 2017, καθίσταται περίπου σαφές πως για την πλήρη άρση θα πρέπει να εκπληρωθεί μία σειρά αναγκαίων συνθηκών από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

Ο χάρτης εκείνος προέβλεπε βελτίωση των μακροοικονομικών συνθηκών, η οποία με τη σειρά της συμβάλλει αμφίδρομα στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος.

Οι προϋποθέσεις:

Βελτίωση του κλίματος στις αγορές και στο καταθετικό κοινό
Βελτίωση συνθηκών ρευστότητας στις τράπεζες (σ.σ.: αύξηση καταθέσεων- μείωση κόκκινων δανείων)
Η μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό θα είναι το τελευταίο σκέλος των περιορισμών που θα αρθεί, δεδομένου ότι η χαλάρωσή του συνδέεται στενά με την αποκατάσταση της πρόσβασης της χώρας, στις χρηματοπιστωτικές αγορές project που για να ολοκληρωθεί θα απαιτήσει τουλάχιστον μία διετία.

ΠΗΓΗ: Θερινή χαλάρωση των capital controls με επίκεντρο τις επιχειρήσεις | www.naftemporiki.gr

Στο πλαίσιο του Οδικού Χάρτη για τη σταδιακή χαλάρωση των capital controls που ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών στις 17 Μαΐου 2017, η νέα υπουργική απόφαση έχει στόχο την ταχύτερη εξυπηρέτηση φυσικών και νομικών προσώπων και επιχειρήσεων.

Ειδικότερα με την απόφαση:

1. Επιτρέπεται πλέον το άνοιγμα λογαριασμού στα φυσικά πρόσωπα που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν τραπεζικό λογαριασμό, όψεως ή καταθετικό, καθώς και η προσθήκη συνδικαιούχου σε λογαριασμό, μέσω της δημιουργίας νέου κωδικού πελάτη (Customer ID) σε πιστωτικό ίδρυμα. Προϋπόθεση για το άνοιγμα λογαριασμού είναι η μη ύπαρξη διαθέσιμου λογαριασμού σε άλλο πιστωτικό ίδρυμα του οποίου να είναι δικαιούχος, για το λόγο αυτό θα υποβάλλεται από τον αιτούντα σχετική υπεύθυνη δήλωση.

2. Επιτρέπεται η πραγματοποίηση ανάληψης μετρητών έως του ποσοστού 100%, αντί του 50% που ίσχυε, του χρηματικού ποσού το οποίο, μετά την 01/12/2017, μεταφέρεται από την αλλοδαπή με μεταφορά πίστωσης σε υφιστάμενους λογαριασμούς, που τηρούνται σε πιστωτικό ίδρυμα στην Ελλάδα, με διαδικασία οριζόμενη από την Επιτροπή Έγκρισης Τραπεζικών Συναλλαγών».

3. Επιτρέπονται συναλλαγές από τα καταστήματα των πιστωτικών ιδρυμάτων για νομικά πρόσωπα ή επιτηδευματίες προς το εξωτερικό στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων, που δεν υπερβαίνουν τις είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, αντί των 10.000 που ίσχυε μέχρι σήμερα, η καθεμία, ανά πελάτη, ανά ημέρα.

Οι ανωτέρω συναλλαγές ολοκληρώνονται κατόπιν προσκόμισης των σχετικών τιμολογίων και λοιπών παραστατικών και δικαιολογητικών, τα οποία θα συνοδεύονται υποχρεωτικά από υπεύθυνη δήλωση με την οποία τα ανωτέρω πρόσωπα δηλώνουν ότι τα ως άνω προσκομισθέντα έγγραφα είναι γνήσια και δεν έχουν προσκομισθεί σε άλλο πιστωτικό ίδρυμα.

Η απόφαση στο ΦΕΚ

Η απόφαση που φέρει την υπογραφή του υπουργού, κ. Ευκ. Τσακαλώτου, προβλέπει τα εξής:

Αποφασίζουμε: Την τροποποίηση των περιορισμών στην ανάληψη μετρητών και στη μεταφορά κεφαλαίων που θεσπίστηκαν με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α΄ 84), όπως ισχύει, ως εξής:

1. H παράγραφος 6 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α΄ 84), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως ακολούθως: «Επιτρέπεται το άνοιγμα λογαριασμού, όψεως ή καταθετικού, καθώς και η προσθήκη συνδικαιούχου σε λογαριασμό, από φυσικό πρόσωπο μέσω της δημιουργίας νέου κωδικού πελάτη (Customer ID) σε πιστωτικό ίδρυμα, με την προϋπόθεση ότι δεν υφίσταται διαθέσιμος λογαριασμός σε άλλο πιστωτικό ίδρυμα του οποίου είναι δικαιούχος, και κατόπιν υποβολής από τον αιτούντα υπεύθυνης δήλωσης με το ανωτέρω περιεχόμενο. Στις περιπτώσεις της παρούσας παραγράφου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 7 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α΄ 84).

2. Το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης στ της παραγράφου 11 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18 Ιουλίου 2015 (Α΄ 84), αντικαθίσταται ως ακολούθως: «Πέραν των ανωτέρω, επιτρέπεται η πραγματοποίηση ανάληψης μετρητών έως του ποσοστού 100% του χρηματικού ποσού το οποίο, μετά την 01/12/2017, μεταφέρεται από την αλλοδαπή με μεταφορά πίστωσης σε υφιστάμενους λογαριασμούς, που τηρούνται σε πιστωτικό ίδρυμα στην Ελλάδα, με διαδικασία οριζόμενη από την Επιτροπή Έγκρισης Τραπεζικών Συναλλαγών».

3. Η περίπτωση ιζ της παραγράφου 11 του άρθρου πρώτου της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Ιουλίου 2015 (Α΄ 84), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως ακολούθως: «ιζ. Συναλλαγές νομικών προσώπων ή επιτηδευματιών προς το εξωτερικό στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων, που δεν υπερβαίνουν τις είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, η καθεμία, ανά πελάτη, ανά ημέρα, κατόπιν προσκόμισης των σχετικών τιμολογίων και λοιπών παραστατικών και δικαιολογητικών, τα οποία θα συνοδεύονται υποχρεωτικά από υπεύθυνη δήλωση με την οποία τα ανωτέρω πρόσωπα δηλώνουν ότι τα ως άνω προσκομισθέντα έγγραφα είναι γνήσια και δεν έχουν προσκομισθεί σε άλλο πιστωτικό ίδρυμα. Οι ως άνω συναλλαγές θα διεκπεραιώνονται απευθείας από το δίκτυο των καταστημάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων, με πίστωση του λογαριασμού του αντισυμβαλλομένου και θα υπολογίζονται εντός του εβδομαδιαίου ορίου που ορίζεται από την Επιτροπή Έγκρισης Τραπεζικών Συναλλαγών για κάθε πιστωτικό ίδρυμα.»

Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2017

Ο Υπουργός

ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ

Τα πρώτα σχόλια της αγοράς

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον περίμενε η αγορά τα νέα βήματα χαλάρωσης των capital controls. Σχολιάζοντας οι τραπεζίτες τη νέα υπουργική απόφαση, κάνουν λόγο για θετικό κλίμα  που αντανακλά την προσπάθεια της χώρας να γυρίσει σελίδα, παράλληλα, με τη μείωση του δανεισμού από τον  ΕLA και την σχετική επανάκαμψη των καταθέσεων των νοικοκυριών.

Μία απόφαση που δημιουργεί μια νέα νότα αισιοδοξίας και θα αποτελέσει άλλον έναν κρίκο στην αλυσίδα προς την κατεύθυνση της ανάκαμψης.