Future of Retail 2024: Τεχνολογία, κλαδικές συνέργειες, βιωσιμότητα και νέες δεξιότητες συν-
διαμορφώνουν το μέλλον του Λιανικού Εμπορίου

Δημιουργικός προβληματισμός και καινοτόμες λύσεις στα θέματα αιχμής του Λιανικού Εμπορίου
στην 1 η ημέρα των εργασιών του διεθνούς Συνεδρίου της ΕΣΕΕ

Γ. Καρανίκας: «Ενημερωνόμαστε για τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές απέναντι στις προκλήσεις του ψηφιακού και πράσινου μετασχηματισμού».

Δ. Παπαστεργίου: «Γινόμαστε μέρος μίας νέας ψηφιακής πραγματικότητας για το κράτος και το επιχειρείν».

Ν. Ανδρουλάκης: «Η ακρίβεια υπονομεύει την καθημερινότητα του λαού και δείχνει πως η οικονομία δεν είναι ανθεκτική».

C. Delberghe (Eurocommerce): «Ο πόλεμος, ο πληθωρισμός και η διαμόρφωση διαφορετικών καταναλωτικών προτύπων οι μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου».

Ο «εν κινήσει» και μάλιστα διπλός – ψηφιακός και πράσινος – μετασχηματισμός του Λιανικού Εμπορίου τέθηκε επί τάπητος στο πλούσιο «μενού» της 1 ης ημέρας των εργασιών του Future of Retail 2024. Το πλήρες αφήγημα του μέλλοντος των εμπορικών επιχειρήσεων ξετυλίχθηκε σε παράλληλα events που έλαβαν χώρα σε τρία διαφορετικά κτίρια της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων. Η εναλλαγή ανάμεσα στις ομιλίες των κορυφαίων ομιλητών και εισηγητών στην κεντρική σκηνή του Αμφιθεάτρου Μιλτιάδης Έβερτ, με τα στοχευμένα σεμινάρια στο Innovathens, και με τις παρουσιάσεις καινοτόμων εφαρμογών (pitcings) νεοφυών επιχειρήσεων στο Innovation Lab, κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του εμπορικού κόσμου καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Κυριάρχησαν θέματα όπως η σημασία της γνώσης των στοιχείων του κλάδου και της επένδυσης στην έρευνα, η επιτακτική ανάγκη για αλλαγή προς ένα πιο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο στη βιομηχανία της μόδας, η συσχέτιση της ανταγωνιστικότητας των εμπορικών επιχειρήσεων με την προσαρμογή τους στη ψηφιακή εποχή και η επιτακτική ανάγκη για αναβάθμιση των δεξιοτήτων εργαζομένων και ιδιοκτητών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Στην ομιλία του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε στο νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες που ψηφίστηκε στην Βουλή την προηγούμενη Τετάρτη: «Πρόκειται για έναν ευρωπαϊκό κανονισμό γνωστό ως Πράξη για τις  Ψηφιακές Υπηρεσίες, ο οποίος πλέον ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία και βέβαια τον προσαρμόζουμε στις ελληνικές ανάγκες. Η πολύ μεγάλη αλλαγή την οποία θεσμοθετήσαμε αφορά στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος. Σταματάμε πλέον να ζητάμε προφανή πράγματα από τον πολίτη, είτε έχει να κάνει με το Δημόσιο, είτε πλέον έχει να κάνει με τον ιδιωτικό τομέα… Η επόμενη μεταρρύθμιση είναι το να μπορούμε μέσω του Gov.gr Wallet να δίνουμε τη συναίνεσή μας για να ολοκληρώσουμε διάφορες διαδικασίες είτε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα». Στην συνέχεια, ο Υπουργός παρέθεσε ορισμένα συνοπτικά στοιχεία για τρία καινοτόμα προγράμματα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων και εμφανίστηκε αισιόδοξος σχετικά με το μέλλον των συμβατικών επιχειρήσεων σε ένα ιδιαίτερα αναπτυσσόμενο τεχνολογικό περιβάλλον. Σημείωσε πως: «Δεν είναι εύκολο το μέλλον. Δεν θα περιγράψω μια μαγική κατάσταση, αλλά σίγουρα  όταν υπάρχει διάθεση να αλλάξουμε […] νομίζω θα γίνουμε μέρος της νέας ψηφιακής πραγματικότητες θα μας τοποθετήσει σε αυτή την επόμενη ψηφιακή μέρα της χώρας αλλά και του «επιχειρείν». Έχουμε πολλά να κάνουμε. Το κράτος αλλάζει, η ζωή μας αλλάζει».

Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ –ΚΙΝΑΛ κ. Νίκος Ανδρουλάκης συζητώντας με τη δημοσιογράφο Μαρία Σαράφογλου αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη μείωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, σημειώνοντας: «Αυτή τη στιγμή η ακρίβεια φθάνει σε τέτοια επίπεδα που υπονομεύει μακροπρόθεσμα την καθημερινότητα του ελληνικού λαού και δείχνει ότι η οικονομία μας δεν έχει γίνει ανθεκτική. Γιατί οι επιπτώσεις της ακρίβειας είναι πολλαπλάσιες από ό,τι στα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη. Δεν μπορεί να πανηγυρίζει μια κυβέρνηση ότι είναι επιτυχημένη, όταν η αγοραστική δύναμη του λαού είναι η δεύτερη από το τέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η πρώτη χειρότερη στη ζώνη του ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι έχει αποτύχει παταγωδώς».

Η κυρία Christel Delberghe, Γενική Διευθύντρια της EuroCommerce, της ευρωπαϊκής οργάνωσης λιανικού και χονδρικού εμπορίου, τόνισε τη μεγάλη σημασία να «τεθεί το Λιανικό Εμπόριο στον χάρτη». Για επιτευχθεί αυτό, πρέπει να αντιληφθούμε τον εμπορικό τομέα -τις μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις- ως ενιαίο, να τις συνενώσουμε. Επιπλέον, τονίζει, πρέπει να παρακολουθούμε τη νομοθεσία που αφορά τον εμπορικό κόσμο και να δίνουμε φωνή στα μέλη του.

«Εξάλλου, το λιανεμπόριο», επεσήμανε η κα Delberghe, «είναι ένα πολύ βασικό οικοσύστημα: αντιστοιχεί στο 10% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ είναι και ο μεγαλύτερος εργοδότης στην Ευρώπη. Το λιανεμπόριο έχει παρουσία παντού». Επιπλέον, η ομιλήτρια απαρίθμησε ορισμένες από τις πιο σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος: τον πόλεμο, τον πληθωρισμό (και ιδίως την ανατίμηση της ενέργειας), τη διαμόρφωση διαφορετικών καταναλωτικών προτύπων και προτιμήσεων.

Στην δική του Keynote Ομιλία, ο κ. Kevin Peng, Πρόεδρος του China Chain Store & Franchise Association (CCFA), τόνισε την τεράστια πρόοδο του κινεζικού εμπορίου κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια. Στην αιχμή αυτής της προόδου, σε μεγάλο βαθμό ψηφιακής, οι πιο καινοτόμες επιχειρήσεις είναι αυτές που ασχολούνται με τις short form video platforms (όπως το TikTok), το livestreaming e-commerce, δηλαδή την «ζωντανή» πώληση αγαθών στο διαδίκτυο, το instant retail ή αλλιώς quick e-commerce , δηλαδή τις αγορές με άμεση ανταπόκριση (όπως η διανομή φαγητού), και το cross-border e-commerce, δηλαδή τις πωλήσεις σε άλλες χώρες.

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ FIRESIDE CHATS 1 ης ΗΜΕΡΑΣ

• Η σχέση Εμπορίου – Τουρισμού ως Πυλώνας της Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης

Σε κεντρικό θέμα των εργασιών αναδείχθηκε η διασύνδεση του Εμπορίου και του Τουρισμού. Έναν πολύ ενδιαφέροντα δια-κλαδικό διάλογο είχαν για το ζήτημα ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Γιώργος Καρανίκας και ο Πρόεδρος του ΣΕΤΕ και Διευθύνων Σύμβουλος του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών κ. Γιάννης Παράσχης. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Μαρία Σαράφογλου. Ο Πρόεδρος του ΣΕΤΕ εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τις τουριστικές επιδόσεις στην Ελλάδα φέτος και τα επόμενα χρόνια. Το 2023, είπε, «ήταν ως τώρα η πιο επιτυχημένη χρονιά. Ωστόσο, οι πολύ υψηλές περσινές επιδόσεις και οι ανατιμήσεις των προϊόντων και υπηρεσιών στην Ελλάδα δεν μπορούν παρά να γεννούν έναν κάποιον προβληματισμό. Πρέπει, εν ολίγοις, να εξασφαλίσουμε την ανάπτυξη του τουρισμού όχι μόνο στη βάση του «κεφαλαίου και των ευρώ», αλλά και της βιωσιμότητας». Ο κ. Γιώργος Καρανίκας, πρόεδρος της ΕΣΕΕ, τόνισε ως προς αυτό μια σημαντική προϋπόθεση: Τα τουριστικά αγαθά και οι υπηρεσίες δε θα πρέπει να είναι απλώς ένα τελικό προϊόν, αλλά να αφορούν ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα της χώρας: από τον τουρισμό ως το εμπόριο και μέχρι την παραγωγή τροφίμων και εμπορευμάτων. Μόνο έτσι, προσέθεσε, «θα μπορέσουν οι Έλληνες έμποροι να υπερβούν το μοντέλο του “ήλιου και της θάλασσας”, να δημιουργήσουν ενδιαφέρον για την ελληνική βιοτεχνία και παραγωγή και να ανταγωνιστούν τους ομολόγους τους σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία».

Ένας άλλος τρόπος για να καταστεί ο τουρισμός -και η σύνδεσή του με το λιανεμπόριο- πιο βιώσιμος είναι η επέκταση της τουριστικής περιόδου. Ο κ. Παράσχης ισχυρίστηκε ότι η Ελλάδα δεν πάσχει από πρόβλημα «υπερτουρισμού», αλλά από «εστιασμένες χρονικές και γεωγραφικές αιχμές τουριστικής κυκλοφορίας» με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Αύγουστο στη Σαντορίνη. Για να επιτευχθεί μια καλύτερη διασπορά του τουρισμού, είναι απαραίτητες καλύτερες υποδομές αλλά και ενισχυμένες δημόσιες δαπάνες, καθώς και η προβολή εναλλακτικών προορισμών.

Ο κ. Καρανίκας σημείωσε μια σχετική με την παραπάνω παθογένεια. Η συμβολή του Κράτους στον τουριστικό σχεδιασμό της χώρας είναι ιδιαίτερα δύσκολη εφόσον η εναλλαγή των κυβερνήσεων επιφέρει μια μικρότερη ή μεγαλύτερη ματαίωση των ως τότε αποφάσεων. Θα χρειαστεί μια μακροπρόθεσμη δέσμευση και συναίνεση προκειμένου να ευοδώσουν, για παράδειγμα, καμπάνιες όπως το Shopping in Greece που έχει προτείνει η ΕΣΕΕ, ή για να χτιστούν κλειστές αγορές τροφίμων σε περιοχές-κλειδιά όπως ο Πειραιάς.

• Εμπόριο και Τουρισμός

Εξειδικεύοντας περαιτέρω τη σχέση Εμπορίου και Τουρισμού, η επόμενη θεματική ενότητα υπό το συντονισμό της δημοσιογράφου κυρίας Φαίης Χρυσοχόου επικεντρώθηκε στις κατάλληλες παρεμβάσεις προς όφελος και των δύο κλάδων.

Ο κ. Μιχάλης Αγγελόπουλος, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΚΕΔΕ, εξέθεσε την ανάγκη και τις ευκαιρίες για την εδραίωση του τουρισμού στα νησιά και την ακριτική Ελλάδα, σημειώνοντας ότι οι εμπορικές επιχειρήσεις σε αυτές τις περιοχές πρέπει να προσαρμοστούν στις προτιμήσεις των τουριστών: «Είναι προφανές ότι πρέπει να προσαρμοστούν. Τα καταστήματα της Σάμου και στο Βόρειο Αιγαίο έκλειναν πριν την έλευση των Τούρκων τουριστών με τη χορήγηση βίζας, η οποία τώρα ευτυχώς επεκτείνεται και διευκολύνεται. Σάββατο μεσημέρι, 2 η ώρα κι αν ήταν Δευτέρα πρωί ουδείς μπορούσε να αγοράσει κάτι αν ήθελε. Τώρα οι συνθήκες έχουν αλλάξει και όχι μόνο έχουν αλλάξει. Υπάρχει και προσαρμογή σε όλα αυτά και προώθηση προϊόντων. Εμείς τι κάναμε; Φτιάξαμε μια πλατφόρμα επαυξημένης πραγματικότητας για τον πολιτιστικό πλούτο των νησιών και κυρίως μέσα από τις γεύσεις του νησιού. Στην εφαρμογή Σάμος App μπαίνετε και βλέπετε τέσσερις διάσημους Σαμιώτες σεφ να παράγουν online δεκατέσσερις συνταγές αλλιώτικες για φαγητά με τοπικά προϊόντα».

Ο κ. Σωτήρης Βαρελάς, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Τουριστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, τόνισε ότι το καθήκον των Ελλήνων εμπόρων είναι «να σκέφτονται τοπικά και να δρουν παγκόσμια, να ασχολούνται με την εμπορία των τοπικών τους προϊόντων και υπηρεσιών ενώ δανείζονται τεχνολογίες και καινοτομίες από την παγκόσμια αγορά. Στο retail είναι ακόμα ζητούμενο να συνδέσουμε την αυθεντικότητα με τα προϊόντα και οι καμπάνιες είναι εργαλείο σε όλη αυτή την προσπάθεια», σημείωσε.

Η κ. Μαρίνα Σπυριδάκη, Διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων και Επικοινωνίας της Aegean, εντόπισε την επιστροφή «ξανά και ξανά» ενός τουρίστα που έχει επισκεφθεί την Ελλάδα ως το κλειδί της Βιομηχανίας. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, είναι απαραίτητη η δουλειά και η συνέργεια των Δημόσιων και Ιδιωτικών φορέων καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού του: «Η εμπειρία του πελάτη […] ξεκινά από τη στιγμή που μπαίνει στο αεροπλάνο». Ανέφερε επίσης, πως «Το πρώτο τρίμηνο του 2024 υπήρξε αύξηση στην επιβατική κίνηση της τάξης του 11% και από Αθήνα και από Θεσσαλονίκη». Συμπλήρωσε, μάλιστα, πως «συστηματικά προβάλλουμε ελληνικά προϊόντα. Όλα τα σνακ που προσφέρονται στην εκδρομή μας αλλά και τα γεύματά μας είναι από ελληνικούς παραγωγούς με Έλληνες σεφ. Ιδιαίτερη προσοχή δίναμε πάντα στο κομμάτι του κρασιού. Άρα, 15 χρόνια τώρα συνεργαζόμαστε και έχουμε συνεργαστεί με τους περισσότερους Έλληνες παραγωγούς κρασιού, όπου τους προβάλλουμε και στο περιοδικό μας».

Ένα άλλο «κλειδί» τόνισε ο κ. Κωνσταντίνος Βασσάκης, Επίκουρος Καθηγητής του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου και συνιδρυτής της Bizrupt, για τον οποίο η «συνένωση του φυσικού και του ψηφιακού μέσω της χρησιμοποίησης ψηφιακών εργαλείων είναι όχι μόνο κομβική, αλλά και σχετικά εύκολη και φτηνή». «Αφού το κάνουν οι μεγάλοι, γιατί να μην το κάνουν και οι μικροί;», ρώτησε ρητορικά και συμπλήρωσε: «Οι καταναλωτές, θέλοντας να βιώσουν εμπειρίες πρέπει να καταναλώσουν ιδιαίτερα αγαθά της χώρας μας», συμπλήρωσε.

• Ο Κόσμος του Λιανικού Εμπορίου μέσα από τα Στοιχεία και τις Τάσεις

Η κ. Βάλια Αρανίτου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΚΠΑ και διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, συντόνισε το πάνελ υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος του συνεδρίου (αλλά και άλλων παρόμοιων πρωτοβουλιών της ΕΣΕΕ) είναι η χάραξη πολιτικών για τις εμπορικές επιχειρήσεις, η «παραγωγή δεδομένων και η διανομή τους σε όσους ενδιαφέρονται».

Ο κ. Χαράλαμπος Αράχωβας, Οικονομολόγος, Συντονιστής του Τμήματος Οικονομικής Ανάλυσης ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ παρουσίασε τα βασικά οικονομικά μεγέθη του λιανικού εμπορίου όπως αυτά προκύπτουν από τις επίσημες στατιστικές, όπου και αναδείχτηκε ότι περίπου 1 στα 8 ευρώ που κυκλοφορεί στην ελληνική οικονομία προέρχεται από το λιανικό εμπόριο και ο κλάδος συγκεντρώνει 56.2 δις ευρώ ετήσιο τζίρο (2023).

Στη συνέχεια, η κ. Ελισσάβετ Σαλπέα, Συντονίστρια του Τμήματος Ερευνών ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, παρουσίασε δύο από τα βασικά ερευνητικά εργαλεία του ΙΝΕΜΥ: α) Tις χρονοσειρές της έρευνας επιχειρήσεων του ΙΝΕΜΥ από το 2016 και έπειτα που περιλαμβάνουν τόσο οικονομικά όσο και ποιοτικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου. Στοιχεία που δεν καταγράφονται σε επίσημες στατιστικές. β) Το νέο εργαλείο που αφορά την κατανάλωση και τις καταναλωτικές συμπεριφορές, αναφέροντας παράλληλα μετασχηματισμούς που συντελούνται στο λιανικό εμπόριο, όπως η άνοδος των ηλεκτρονικών αγορών τα τελευταία έτη.

Ο κ. Μανόλης Μανιούδης, Οικονομικός Αναλυτής, Συντονιστής του Τμήματος Οικονομικής Ανάπτυξης ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ, αναφέρθηκε στα βασικά ευρήματα της τελευταίας έρευνας του ΙΝΕΜΥ- ΕΣΕΕ στο λιανικό εμπόριο. Όλο και περισσότερο, η χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων προέρχεται από τα κεφάλαια της επιχείρησης ή το προσωπικό κεφάλαιο του επιχειρηματία, καθώς η πρόσβαση στα επίσημα τραπεζικά κανάλια και τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς παραμένει προβληματική. Ακριβώς λόγω της περιορισμένης ρευστότητας, οι μικροί και μεσαίοι έμποροι προτεραιοποιούν την επιβίωσή τους έναντι των πιο μακροπρόθεσμων μετασχηματισμών που θα έπρεπε κανονικά να επιχειρούν.

Έπειτα, η κ. Μιλένα Παναγιωτοπούλου, Head of EU Public Affairs and Advocacy, τόνισε ότι το λιανεμπόριο, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, αναγνωρίζεται σήμερα ως ένας καθοριστικός κλάδος του βιομηχανικού οικοσυστήματος. Επιπλέον, σημείωσε τη σημασία της αποστολής αντιπροσωπευτικών δεδομένων στις ευρωπαϊκές οργανώσεις που συμμετέχει η ΕΣΕΕ.

• Ψηφιακός Μετασχηματισμός στο Λιανικό Εμπόριο

Η συντονίστρια του τρίτου πάνελ της ημέρας κ. Βάλια Παπαδημητρίου-Λοΐζου, CEO της DEVA Group, ξεκίνησε ανακοινώνοντας την πρόθεσή της να δώσει στη συζήτηση έναν πιο «hands on» τόνο, έτσι ώστε να επικοινωνηθεί όσο το δυνατόν πιο καθαρά το πως η προηγμένη τεχνολογία μπορεί να ενσωματωθεί στις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις. Η ανάγκη να γίνει κάτι τέτοιο, τόνισε η κ. Μαρία Ηλιάδου, Marketing Manager της Klarna Greece, είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Οι καταναλωτές «περιμένουν καινοτομία από το retail», αναμένουν την ψηφιοποίηση. Καθώς οι «μεγάλοι» ανοίγουν τον δρόμο και εισάγουν τεχνολογίες από το εξωτερικό, οι «μικροί» καλούνται να προσαρμοστούν και να επωφεληθούν. «Το 29% των Ελλήνων κάνει τουλάχιστον μια αγορά αυτή τη στιγμή ανά βδομάδα online. Όταν τους ρωτάμε πού θα ξοδεύετε το περισσότερο μπάτζετ σας τον επόμενο χρόνο, ένα χρόνο μπροστά, κοιτώντας από τώρα το 40% απαντάει online».

Τη συμφωνία του ως προς τα παραπάνω εξέφρασε και ο κ. Αριστοτέλης Σταμούλας, Διευθυντής Συνηγόρου Καταναλωτή στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Καταναλωτή. «Πράγματι ο καταναλωτής και στην Ελλάδα, με διαφορά φάσης βέβαια σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο, στρέφεται πλέον στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Αύξηση κατά 20% περίπου, την τελευταία δεκαετία στρέφεται στο ηλεκτρονικό εμπόριο και αντιστοίχως υπάρχει μια μείωση αυτών των προσώπων που προτιμούν κάνουν φυσικές συναλλαγές. Ο καταναλωτής αυτό που έχει ανάγκη είναι εμπιστοσύνη για να μπορεί να συναλλάσσεται ηλεκτρονικά».

Ο κ. Πέτρος Κοραλής, Διευθυντής Πωλήσεων του Ομίλου Epsilon Net, έδωσε μία περισσότερο πρακτική χροιά στο πάνελ. Αντλώντας από την πολυετή εμπειρία του στον εκσυγχρονισμό των φυσικών και ψηφιακών πληρωμών, επέμεινε στην ανάγκη καλύτερης και εντατικότερης εκπαίδευσης των επιχειρηματιών και των στελεχών τους προκειμένου να επιτευχθεί μια άμεση αλλά και ομαλή μετάβαση. Όπως ανέφερε, «ο αγώνας των επιχειρήσεων για να υιοθετήσουν αυτές τις νέες τεχνολογίες και να τις κάνουν καθημερινότητά τους για να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της εποχής, προϋποθέτει πρώτον χρηματοδότηση. Και εδώ η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια έντονη δραστηριότητα μέσα από τα ΕΣΠΑ, μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Θυμίζω ψηφιακά εργαλεία, ψηφιακές συναλλαγές, και αυτό πρέπει να συνεχιστεί. Δεύτερον, χρειάζονται κίνητρα. Εδώ μπορώ να φέρω το παράδειγμα της ΑΑΔΕ που δίνει φορολογικά κίνητρα στις επιχειρήσεις για να υιοθετήσουν στο σύνολο των συναλλαγών τους τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης».

Με τη σειρά της, η κ. Ιωάννα Ιωαννίδου, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Allweb και μέλος ΔΣ του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Καινοτόμων Εφαρμογών Ελλάδας (ΣΕΚΕΕ), επισήμανε ότι η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων απορρέει από το αν ή όχι έχουν προσαρμοστεί σε ένα πρόβλημα που ίσως δεν υπάρχει ακόμη. «Ο κορονοϊός, για παράδειγμα, ήταν πολύ λιγότερο τραυματικός για όσους επιχειρηματίες είχαν ήδη μάθει να δουλεύουν και από απόσταση» τόνισε χαρακτηριστικά. «Πριν από κάποια χρόνια πιθανώς το να λέγαμε ότι θα χρησιμοποιήσουμε ας πούμε εικονικούς συνεργάτες για να μας βοηθήσουν στο να διαλέξουμε ένα ρούχο, μάλλον κάποιος θα έλεγε ότι είμαστε τρελοί ή κάτι τέτοιο. Τώρα όμως υπάρχουν όλες οι καταλύτες οι οποίοι μπορούν να μας βοηθήσουν σ αυτό το κομμάτι», συμπλήρωσε.

• Διασύνδεση Έρευνας και Αγοράς στο Εμπόριο

H κ. Βασιλική Γεωργιάδου, Καθηγήτρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), παρέθεσε δύο σημαντικές προτεραιότητες. Αρχικά, η διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων, ενώ είναι πάνω από ευπρόσδεκτη, πρέπει να είναι «σωστή και εφαρμοσμένη», να έχει συγκεκριμένους και συνεπείς στόχους. Παράλληλα, τα όποια αποτελέσματα της χρηματοδοτούμενης έρευνας, θα πρέπει να είναι ανοικτά και να φτάνουν σε όλους τους επιχειρηματίας, μια λειτουργία την οποία ήδη επιτελεί η ΕΣΕΕ.

Ο κ. Σάββας Χατζηχριστοφής, Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας και Καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου, έδωσε ένα παράδειγμα από το πανεπιστήμια της Κύπρου και τον τρόπο με τον οποίο επιχειρούν να προσελκύσουν «ποιοτικούς διδάκτορες». Βασικός άξονας αυτής αλλά και άλλων παρόμοιων προσπαθειών, είναι η δημιουργία ερευνητικών προγραμμάτων σε συνεργασία με επιχειρήσεις και σε όφελος τόσο των φοιτητών, τόσο και των επιχειρηματιών, μεταξύ των οποίων δημιουργείται μια αποδοτική και δυναμική σχέση.

Στην Ελλάδα, αντιθέτως, η απασχολησιμότητα και απορρόφηση των «υψηλά προσοντούχων ανθρώπων» είναι ακόμη χαμηλή, τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε ακαδημαϊκό επίπεδο, εξήγησε ο κ. Νίκος Παπαδάκης, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Βασική αιτία είναι οι ανθεκτικές παθογένειες που μας κληροδότησε η κρίση και κυρίως η σχετική υποχώρηση της τεχνολογικής προόδου. Για να ξεπεραστούν, χρειάζονται συντονισμένες και στοχοπροσηλωμένες πολιτικές για τη δημιουργία θέσεων υψηλής ειδίκευσης.

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, ο κ. Νεκτάριος Ταβερναράκης, πρόεδρος του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, εξήγησε ότι μια συνέργεια έρευνας και αγοράς είναι σημαντική και «νομιμοποιημένη», καθώς προσφέρει πλεονεκτήματα τόσο στους επιχειρηματίες όσο και στον καταναλωτή. Είναι, κοινώς, ένα «win-win». Σε αυτό το σημείο, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Γιώργος Καρανίκας παρενέβη για να τονίσει ότι «η συνεργασία επιχειρήσεων- Πανεπιστημίου είναι μονόδρομος». Στο ίδιο πνεύμα, η κ. Βάλια Αρανίτου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ και συντονίστρια του πάνελ, ανακοίνωσε την υπογραφή ενός Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ ΕΣΕΕ και ΙΤΕ.

• Δεξιότητες στο Λιανικό και Χονδρικό Εμπόριο

Η κ. Ιωάννα Λυτρίβη, Υφυπουργός Παιδείας, επισήμανε ότι το εμπόριο, ενώ συνεισφέρει περισσότερο από κάθε άλλο κλάδο στο ελληνικό ΑΕΠ, είναι ελάχιστα ωφελημένο από τους αρμόδιους φορείς. Βασικός στόχος είναι η καλλιέργεια μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος «οριζόντιων δεξιοτήτων» που αφορούν τόσο τους επιχειρηματίες όσο και τους εργαζόμενους. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, εξήγησε η Υφυπουργός, είναι απαραίτητο οι -νέες- ανάγκες του λιανεμπορίου να φτάνουν άμεσα και γρήγορα στα Υπουργεία μέσω της ΕΣΕΕ. Ανάμεσα στα πιθανά προγράμματα που θα μπορούσαν να επιχειρηθούν είναι η επέκταση της αμειβόμενης πρακτικής άσκησης, η καλύτερη αξιοποίηση των δομών επαγγελματικής κατάρτισης στο κεντρικό και στο περιφερειακό επίπεδο, εν ολίγοις, η διαρκής «συνομιλία εκπαιδευτικού συστήματος και αγοράς εργασίας». «Η στροφή στις ειδικότητες του μέλλοντος», συνόψισε η Υφυπουργός, «είναι αναγκαία και πρέπει να συντελεστεί γρήγορα, ευέλικτα και ποιοτικά».

Με τη σειρά του, ο κ. Χρήστος Γούλας, Γενικός Διευθυντής Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ και στενός συνεργάτης της ΕΣΕΕ, παρατήρησε το έλλειμμα προσωπικού που υφίσταται ο χώρος του εμπορίου. Ακόμα πιο σημαντικά, όμως, η εκπαίδευση και η κατάρτιση των υπαρχόντων εργαζομένων, όπως και τον επιχειρηματιών, είναι ανεπαρκής. Παρά το τεράστιο ποσό χρημάτων που διατέθηκε από το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας στον τομέα της εκπαίδευσης, η χρησιμοποίησή του, κατά τον Γενικό Διευθυντή, είναι μάλλον αναποτελεσματική, καθώς τα άτομα που επωφελούνται δεν απορροφώνται από την αγορά εργασίας. «Μένουμε στη θεωρία και απουσιάζει η πρακτική, η εφαρμογή»: η επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και αγοράς εργασίας θα έπρεπε να είναι πολύ πιο έντονη. Συμφωνώντας και με τους δύο ομιλητές, ο συντονιστής του πάνελ κ. Νίκος Παπαδάκης, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναφέρθηκε στα πρόσφατα πορίσματα του μεγαλύτερου περιφερειακού μηχανισμού παρακολούθησης της Αγοράς Εργασίας της Ελλάδας στην Κρήτη. Πιο συγκεκριμένα, σχολίασε την επιθυμία των εργοδοτών να προσλαμβάνουν καταρτισμένους εργαζόμενους χωρίς, ωστόσο, να είναι αυτοί που τους καταρτίζουν.

• Το Κατάστημα του Μέλλοντος

Ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης αναφέρθηκε στην προσθήκη του ChatBox στο gov,gr, στο οποίο συναντώνται η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και το μητρώο του MITOS και υπολογίζεται ότι μέχρι στιγμής έχει υποστηρίξει πάνω από 700.000 διαλόγους, Σημείωσε πως «ψηφίστηκε νομοσχέδιο στη Βουλή για τη λειτουργία του ActionBot, με το οποίο ο πολίτης θα μπορεί με μία απλή φωνητική εντολή θα μπορεί να ζητά απλές διοικητικές πράξεις αυτόματα, απουσία παρέμβασης ανθρώπινης χείρας από το  gov.gr  στο πρότυπο του e-gov και το οποία παρουσιάζεται επίσημα την επόμενη εβδομάδα». Και πρόσθεσε πως με την εφαρμογή αυτή, η κυβέρνηση αποσκοπεί ένας ΑΙ ΑGENT να απαντά γραπτά ή προφορικά για οποιαδήποτε υπηρεσία του ελληνικού κράτους σε οποιαδήποτε γλώσσα ανεξαρτήτως υπηρεσίας.

Ο κ. Κωνσταντίνος Λοΐζου – CEO Embiodiagnostics ανέφερε πως η πανδημία μας πρόσφερε μία σοκαριστική αλλαγή όσον αφορά το retail. «Φυσικά και δεν θέλουμε να σταματήσουν να υπάρχουν τα φυσικά καταστήματα. Χρειάζεται κατανόηση και πρόβλεψη αλλαγών που βιώνουμε ή θα έρθουν», σημείωσε. Αναφερόμενος στο κόστος μετάβασης στην «πράσινη» εμπορική επιχείρηση τόνισε: «Πόσο δύσκολο είναι για τους αγρότες να προσαρμοστούν στα ψηφιακά εργαλεία; Βλέπουμε την επένδυση να είναι συνεχόμενη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την Γαλλία. Οι αγρότες δεν μπορούν να πάνε γιατί ακριβώς δεν μπορεί να γίνει αυτή η καινούρια μεταφορά. Θέλει χρόνο, θέλει συγκεκριμένες στρατηγικές και πρέπει να υλοποιηθούν. Ακριβώς αυτό το βλέπουμε και στο pitching. Δηλαδή, όταν γίνονται κάποια πράγματα υποχρεωτικά θα πρέπει να προλάβουμε με σωστά εργαλεία να βοηθήσουμε να σχεδιαστούν για τους χρήστες, ούτως ώστε να κερδίσουμε από το αποτύπωμα και από το αποτέλεσμα».

Ο κ. Δάνος Γκούσκος – Sales Director, Free Futuresoft: Πωλητής, προσωπικός μας σύμβουλος, one to one market. «Στο φυσικό κατάστημα του μέλλοντος θα συνυπάρχουν αρμονικά οι ψηφιακές εμπειρίες αγορών με τις ψηφιακές εμπειρίες αγορών. Αυτές οι εμπειρίες πλέον υπάρχουν σε κάποια brands που τολμούν να επενδύσουν και οι εμπειρίες αγορών συνδυάζονται μέσα στο κατάστημα το παραδοσιακό, προσφέροντας εξατομικευμένες υπηρεσίες».

Ο κ. Γιώργος Παπαδημητρίου – Cofounder & CEO Keyvoto σημείωσε πως «η προσωποποίηση  δεν είναι μόνο η ενέργεια ότι θα δώσει ο υπάλληλος το τελικό προϊόν στον πελάτη αλλά η μικρομεσαία επιχείρηση πρέπει να δει πού είναι ο καταναλωτής. Ο καταναλωτής είναι στα καταστήματα είτε offline είτε online. Οι κολοσσοί έχουν τους πόρους, έχουν τις διαφημιστικές τους και δεν είναι προσωποποιημένη η εξυπηρέτηση. Ο κορονοϊός ήταν οδηγός στο e-commerce. Πλέον φεύγουμε από τον άνθρωπο και πηγαίνουμε στην εποχή της εμπειρίας». Από την πλευρά του ο κ. Μάριος Παπαγεωργίου – Senior Account Executive, Sales force τόνισε: «Στις ψηφιακές δεξιότητες υπάρχει κενό, ειδικά στις μικρές επιχειρήσεις. Ο ανταγωνισμός από τις μεγάλες επιχειρήσεις είναι μεγάλος και έτσι συχνά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις εξελίξεις».

Συντονιστής της ενότητας ήταν δημοσιογράφος κ. Γιάννης Φώσκολος.

• Προς μια κυκλική οικονομία

Στη θεματική ενότητα τονίσθηκε πως η κλιματική κρίση, η μόλυνση και η βιοποικιλότητα είναι τα τρία βασικά προβλήματα της πράσινης μετάβασης και ότι κυκλική οικονομία αποτελεί την κύρια βάση για την επίτευξη πράσινης μετάβασης απαιτώντας επιχειρηματικά μοντέλα που τονίζουν την επαναχρησιμοποίηση, επιδιόρθωση και ανακύκλωση προϊόντων.

Ο κ.  Ηλίας Ιακωβίδης, Adviser on Green Digital Transformation – DG Connect, European Commission, ανέφερε: «Η χρήση των ορυκτών καυσίμων αποτελεί μικρό πρόβλημα στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής. Η μη κυκλική οικονομία αποτελεί τον κύριο λόγο που χάνεται το 90% της βιοποικιλότητας, ευθύνεται για το 50% όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και για το τεράστιο ποσοστό μόλυνσης. Η κυκλική οικονομία έχει να κάνει με οτιδήποτε άλλο εκτός από την ανακύκλωση, η οποία είναι ενεργοβόρα και χαλάει την ποιότητα των υλικών! Αν θέλουμε να σωθούμε, το ενεργειακό αποτύπωμα ενός εμπόρου είναι το λιγότερο, αλλά σημασία έχει το τι καταναλώνουμε και εκεί “μπαίνει” το retail business, καθώς είμαστε οι αρχιτέκτονες των καταναλωτών», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Στυλιανός Ηλιάδης, Γενικός Διευθυντής, Retail Segments, Strategy & Sales της Τράπεζας Πειραιώς ανέφερε πως οι κανόνες προσαρμογής του ESG Risk θα ενσωματώνονται σε τέτοια πρότυπα που αν δεν τα εφαρμόζει έκαστος επιχειρηματίας θα δυσχεραίνει τη δανειοληπτική ικανότητά του. Αν τα εφαρμόζει θα καταστεί πιο εύκολη η χρηματοδότηση, έτσι ώστε ένα κομμάτι της επένδυσης που καλούνται να κάνουν για να προσαρμοστούν σε αυτόν τον κόσμο, να είναι μια επιδότηση, ώστε το κόστος της μετάβασης να είναι μικρότερο και προφανώς οι γραμμές χρηματοδότησης να είναι σε χαμηλό χρηματοοικονομικό κόστος για το ποσό του δανειακού σκέλους και επίσης να είναι κάτω από προγράμματα εθνικά και ευρωπαϊκά, στο οποίο θα υπάρχει μια εγγυοδοσία του πιστωτικού κινδύνου προκειμένου να αυξάνει την πιστοληπτική ικανότητα απέναντι στο τραπεζικό σύστημα και να είναι πιο εύκολη η χρηματοδότηση. Σημείωσε πως «στην Τράπεζα μας έχουμε δημιουργήσει και το “Green Banking”, ενώ  έχουμε χρηματοδοτήσει 17.000 μικρές επιχειρήσεις που έκαναν αυτή την πράσινη μετάβαση. Ο ρόλος της τράπεζας είναι να παρουσιάσουμε τις δράσεις αυτές στους πελάτες μας και να δοθεί μία επιδότηση, ώστε να είναι πιο εύκολη η μετάβαση των επιχειρήσεων στο νέο αυτό πρόγραμμα».

Ο κ. Νίκος Αυλώνας, Πρόεδρος Κέντρου Αειφορίας, (CSE), Επισκέπτης καθηγητής Βιωσιμότητας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο σημείωσε: «Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κυκλική οικονομία. Τα Κριτήρια ESG αλλάζουν το επιχειρηματικό τοπίο και ιδιαίτερα τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να θεσπίσουν πάνω από 30 κριτήρια εφαρμογής ESG. Στην πραγματικότητα αλλάζει πίστα η χρηματοδότηση των μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων στην Ελλάδα και όλα περνάνε μέσα από τα κριτήρια τα οποία είναι πολύ συγκεκριμένα».

Ο κ. Nick Soueref, Marketing Lead-Skroutz επεσήμανε πως ό,τι παράγει μια εταιρεία πρέπει να επαναχρησιμοποιείται ολικά στη δημιουργία νέων προϊόντων με νέα αξία με τη λιγότερο δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση. «Το “Scoop by Scroutz” είναι ένα C2C πρόγραμμα, όπου ένας πελάτης μας μπορεί να ανεβάσει ένα προϊόν που δεν χρειάζεται πια και να δώσει την ευκαιρία σε κάποιο άλλον χρήστη να το αγοράσει και να του δώσει κι άλλο χρόνο ζωής» τόνισε.

Ο κ. Χρήστος Ραυτογιάννης, Founder & CEO of CityCrop περιέγραψε τις δραστηριότητες της επιχείρησης: «Είμαστε μία start up επιχείρηση στο agricultural technology και οι πελάτες μας είναι τα σούπερ μάρκετ και τα grocery stores. Το σημερινό πρόβλημα είναι το κενό από εκεί που καλλιεργούνται τα προϊόντα μέχρι να φτάσουν στα σούπερ μάρκετ. Εμείς έχουμε κατασκευάσει μια συσκευή αυτοματοποιημένης καλλιέργειας. Σκεφτείτε μια ντουλάπα σε μέγεθος που λειτουργεί με τον τρόπο με τη μέθοδο της υδροπονίας, οπότε μπορούμε να καλλιεργήσουμε από το μηδέν ένα φυτό μέχρι το τώρα. Ο χρήστης αγοράζει ένα προϊόν που είναι πολύ φρέσκο και καθαρό».

Συντονιστής ήταν ο κ. Μανόλης Μανιούδης Οικονομικός Αναλυτής (PhD & Postdoc) – Συντονιστής του Τμήματος Οικονομικής Ανάπτυξης του ΙΝΕΜΥ – ΕΣΕΕ.

• Οι Διαδικτυακές Κοινότητες ως Τρόπος Στρατηγικής Ανάπτυξης

Στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα αναδείχθηκε με στοιχεία η σημασία των online κοινοτήτων και οι στρατηγικές διαδικτυακής επέκτασης για τις επιχειρήσεις. Επισημάνθηκε πως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνιστούν μεγάλες πλατφόρμες με καινοτόμες και δημιουργικές στρατηγικές.

Ο κ. Νίκος Ξυδάς Founder, Humble Digital Agency, ανέφερε:
«Σε ερώτηση που κάναμε σε έρευνά μας για το ποια είναι η αγαπημένη πλατφόρμα των ανθρώπων στην πρώτη θέση είναι το Instagram και στη δεύτερη θέση το TikTok, ενώ ακόμη ανέφεραν πως αγόρασαν κάτι επειδή το είδαν σε κάποια πλατφόρμα και στα βασικά content που προτιμά ο κόσμος είναι το φαγητό και το beauty. Επεσήμανε επιπλέον την επιρροή των influencers στην επιλογή αγορών καθώς και των social media μέσω διαφημίσεων και πρόσθεσε πως οι πλατφόρμες προσφέρουν άμεσο feedback.

Ο κ. Γιάννης Μακρίδης, Product Lead, Skroutz σημείωσε πως «Τα communities είναι πολύ χρήσιμα για τους χρήστες που θέλουν να προχωρήσουν σε κάποια αγορά. Αυτό το έχουμε καταλάβει κι έχουμε χτίσει πολλά. Προσπαθούμε να χτίσουμε εργαλεία one stop shop ούτως ώστε με βασικό σκοπό να βοηθάνε τον χρήστη να ολοκληρώσει ένα ταξίδι μέσα στο Σκρουτζ. Το ταξίδι μπορεί να είναι από το ψάχνω για να καταλήξω να το αγοράσω, να δω περιεχόμενο πρώτα για την χρήση του, να δω μέχρι και το πώς μαγειρεύει από έναν τίτλο που τον εμπιστεύομαι σίγουρα περισσότερο από ένα brand και το υλικό που μπορεί να έχει και έπειτα μέχρι να φτάσω να το επιλέξω και να το αγοράσω από ένα κατάστημα στο μάρκετ. Οι καταναλωτές θέλουν να δουν υλικό χρήσης του προϊόντος και προτιμάται κάποιο video από ψηφιακό δημιουργό που εμπιστεύονται, ο οποίος στο εν λόγω βίντεο θα το χρησιμοποιεί».

Ο κ. Μάνος Περακάκης, Co-Founder, Mentionlytics, Αναπλ. Καθηγητής Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου ανέφερε: «Οι διαγωνισμοί είναι το Νο1 στα social media σε σχόλια και αντίκτυπο, ενώ είδαμε και εκπλήξεις όπως τα retro posts που έχουν επίσης μεγάλο αντίκτυπο στο κοινό. Έχει ενδιαφέρον πρώτα να “ακούς” το κοινό σου και μετά να ποστάρεις». Συμπλήρωσε πως «δεν είναι καλό να πηγαίνεις με γενικούς κανόνες όπως πχ: Εντάξει δουλεύουν τα ρετρό, πάμε να κάνουμε ένα ποστ και μπορείς να το δοκιμάσεις, αλλά έχει ενδιαφέρον να αρχίσεις να ψάχνεις, δηλαδή να ακούσεις πρώτα το κοινό σου πριν αποφασίσεις τι θα ποστάρεις. Άρα υπάρχουν δύο κομμάτια. Το να ακούσεις πρώτα τι τους ενδιαφέρει και μετά να δεις τι είναι αυτό που θα κάνεις».

Με τη σειρά της η κ. Νικολέττα Μερζιώτη, Digital Marketing Director και Head of Product, Sleed τόνισε: «Οι μεγαλύτεροι άνθρωποι μένουν σε πλατφόρμες όπως είναι Facebook. Είναι το YouTube που είναι λίγο πιο καθολικό μέσο. Το Twitter αρχίζει να ανέρχεται σε ηλικίες όχι μόνο γύρω στα 18, αλλά σε όλο το δυναμικό αγοραστικό κοινό. Άρα, το σημαντικό κομμάτι είναι να καταλάβουμε που είναι πιο ενεργό το trap για να ξεκινήσουμε από εκεί την κεντρική στρατηγική μας. Αυτή τη στιγμή, όπως δουλεύουν οι πλατφόρμες, χρειάζεται να έχουμε και μια πολύ σημαντική profit strategy».

Συντονιστής ήταν ο δημοσιογράφος Αντώνης Σεφερλής.

• Προς μια «Πράσινη» Βιομηχανία της Μόδας

Η κ. Ιωάννα Σαπφώ Πεπελάση, Καθηγήτρια Οικονομικής Ιστορίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξήγησε ότι «η πράσινη μόδα πρόκειται για μια παλιά έννοια», καθώς παλαιότερα οι άνθρωποι ήταν αναγκασμένοι να μην σπαταλούν τους όποιους πόρους διέθεταν. Ο όρος, φυσικά, προέκυψε πολύ αργότερα, κατά το Κίνημα των Χίπηδων στη δεκαετία του ’60 και του ’70 και αποτέλεσε «κομμάτι ενός ευρύτερου συνόλου για την προστασία και την αναγέννηση του περιβάλλοντος». Στη διάρκεια της πιο σύγχρονης ιστορίας της, η Ελλάδα, μια χώρα φτωχή, σταδιακά άλλαξε και απώλεσε τις πράσινες παραδόσεις της σε βαθμό που, στη δεκαετία του ’70, η επαναχρησιμοποίηση των όποιων αντικειμένων υπήρξε φαινόμενο πολύ σπάνιο.

Προχωρώντας στο σήμερα, η κ. Φιόρη Ζαφειροπούλου, Head of Research Centre on Sustainable Fashion MSL AUEB, ιδρύτρια του Fashion Revolution Greece, SOFFA & Wear Your Origins αποκωδικοποίησε τους φορείς που συγκροτούν την αναδυόμενη «πράσινη συμφωνία»: τα κινήματα καταναλωτών και νέων, το κίνημα fashion revolution και, σταδιακά τα διάφορα brands που αύξησαν τη διαφάνειά τους και ανέπτυξαν στρατηγικές για βιώσιμα υφάσματα. Η αλλαγή επιταχύνεται και, παρά τις αντιδράσεις μερικών, «οι αντιστάσεις κάμπτονται». «Έχουμε ασκήσει πιέσεις για να αλλάξει η νομοθεσία στον τρόπο που παράγουμε και εισάγουμε τα ρούχα μας», σημείωσε.

Ο κ. Μελέτης Καραμπίνης, Past General Director of HCIA and ELSEVIE, αναφέρθηκε στην πρόταση νόμου της Γαλλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την προσαρμογή της βιομηχανίας ρούχων στους κανόνες μιας πράσινης ανάπτυξης και της επανόδου της ΕΕ στην εμπροσθοφυλακή του χώρου. Όπως εξήγησε «Η πρόταση νόμου στη Γαλλία προσπαθεί να βάλει φρένο στους κανόνες εισαγωγών ειδών ένδυσης από μεγάλες πλατφόρμες, γιατί υπάρχουν παραγωγοί που δημιουργούν 7200 νέα δείγματα την ημέρα και αυτό προκαλεί εθισμό στον καταναλωτή».

Τον συντονισμό της ενότητας έκανε η κα Έλις Κις, δημοσιογράφος, Fashion Features Director, Vogue Greece.

• Παλαιά Προβλήματα και Νέες Προκλήσεις στην Ελληνική Μόδα

Η κ. Ορσαλία Παρθένη, ιδιοκτήτρια της Parthenis και Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Σχεδιαστών Μόδας, τόνισε: «Μέσα στον covid βρεθήκαμε ορισμένοι άνθρωποι και είπαμε να φτιάξουμε και πάλι την Ένωση Σχεδιαστών Μόδας. Όταν μοιραζόμαστε τα προβλήματα μπορούμε να βοηθηθούμε και επίσης όταν διεκδικούμε πράγματα ομαδικά είναι πιο πιθανό να το κερδίσουμε. Η μόδα θα πρέπει να διεκδικήσει ένα πιο έντονο brand, αυτό το “made in Greece”, όπως το “made in Italy”, κάτι που ακόμα δεν έχουμε καταφέρει. Ο οίκος Παρθένης είναι ως προς αυτό ένα καλό παράδειγμα, ένα αυθεντικό brand υψηλής ποιότητας, αναγνωρίσιμο», σημείωσε.

Ο κ. Αρίων Σπυρίδης, Production Manager, Minas Designs, σημείωσε «Βλέπεις ένα κόσμημα και ξέρεις ότι είναι Minas και αυτό είναι το σημαντικό. Η ποιότητα είναι το παν για εμάς, δεν την θυσιάζουμε ποτέ». Ανέφερε πως αυτό το κατάφερε δίνοντας απόλυτη έμφαση στην ποιότητα, στη διαγενεακή αξία: «Επιδιώκω τα κοσμήματά μου να περνούν από γενιά σε γενιά όπως “τα Rolex”», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στα συμπεράσματα της συζήτησής τους συγκαταλέγονται τα εξής:

• Η παραγωγή στην Ελλάδα αντιμετωπίζει προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένου του κόστους και της δυσκολίας στην εύρεση ειδικευμένων τεχνιτών, κάτι που απασχολεί και τις δύο επιχειρήσεις.
• Η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι κρίσιμη, ιδίως σε προϊόντα που είναι ευάλωτα σε αντιγραφή και απομίμηση.
• Παρά τις προκλήσεις, και τα δύο brands αισιοδοξούν όσον αφορά το μέλλον της μόδας και των κοσμημάτων εντός και εκτός Ελλάδας, ενισχύοντας τις προοπτικές για την τρίτη γενιά στη διαχείριση των επιχειρήσεων.

Τον συντονισμό της ενότητας έκανε η κα Έλις Κις, δημοσιογράφος, Fashion Features Director, Vogue Greece.

Στο τέλος των εργασιών της 1 ης ημέρας του Συνεδρίου στο κατάμεστο Αμφιθέατρο Μιλτιάδης Έβερτ προβλήθηκε η ταινία–ντοκιμαντέρ της κυρίας Μαριάννας Οικονόμου «The Greek Bar Jacket» σε παραγωγή της Αnemon Productions και διανομή από το Cinedoc. Με τη συγκεκριμένη της Δράση η ΕΣΕΕ στηρίζει το έργο της Εταιρίας Προστασίας Σπαστικών/Πόρτα Ανοιχτή. Την παρουσίαση του ντοκιμαντέρ έκανε η δημοσιογράφος κυρία Σοφία Μπερετάνου.

WORKSHOPS 1 ης ΗΜΕΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

• «Νavigating the consumer law in the digital era», πραγματοποιήθηκε από την κ. Γεωργία Αγγελιδάκη, Δικηγόρος, Διαμεσολαβήτρια, Lead Trainer CLR.
• «Ο υπέροχος κόσμος του Internet και οι κίνδυνοί του», παρουσιάστηκε από τον κ. Χριστάκη Τόπακα, Group Chief Information Security Officer  (CISO)  & Data Protection Officer της Τράπεζας Πειραιώς.
• «Fail Forward: Unlocking Resilience-Bizrupt», στο οποίο εισηγήθηκε ο  Konstantinos Vassakis και η Alexandra Karapidaki, Co-founders της Bizrupt.
• «Customer Case Study: Digital transformation των Marks & Spencer Cyprus», το οποίο παρουσιάστηκε από τον κ. Κωνσταντίνο Τζαβάρα, COO της Bewise.
• «Instore Data: Stop guessing…start knowing, start growing!», με εισηγητές τον κ. Δάνο Γκούσκο, Sales Director  και την κα Αντωνία Μαυρίδου, Project Manager της Free FutureSoft.
• «How to power your digital commerce modernization with Data & AI», εισηγήθηκε ο κ. Πάνος Περιστερόπουλος, Partner and Chief Solutions Architect της Rocket Path.
• «Πώς μια επιχείρηση λιανικού εμπορίου μπορεί να διαφοροποιηθεί από τον ανταγωνισμό, διατηρώντας ταυτόχρονα την κερδοφορία της», το οποίο παρουσιάστηκε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, Apricot Consulting Ltd.

Παράταση ως τις 29 Φεβρουαρίου για την εγκατάσταση POS από τους νέους υπόχρεους

Ως τις 29 Φεβρουαρίου 2024 παρατείνεται η υποχρεωτική αποδοχή ηλεκτρονικών πληρωμών σε όλη τη λιανική με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης κ. Κώστα Σκρέκα και του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Χάρη Θεοχάρη.

Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) τροποποιείται η καταληκτική ημερομηνία για την υποχρεωτική αποδοχή ηλεκτρονικών πληρωμών σε όλους τους κλάδους της λιανικής και την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού.

Η παράταση κατά έναν μήνα χορηγείται με τροποποίηση προηγούμενων αποφάσεων περί των «Ρυθμίσεων για την αποδοχή μέσων πληρωμής με κάρτα και άλλα μέσα πληρωμών», όπως προβλέπει ο νόμος. Η τελευταία κοινή απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παρατείνει το διάστημα προσαρμογής και συμμόρφωσης των υπόχρεων για την αποδοχή όλων των μέσων πληρωμής έως τις 29.02.2024.

Επίσης, σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, η ΚΥΑ ορίζει ότι για το χρονικό διάστημα από 01.02.2024 έως και 01.04.2024 αναστέλλεται κατ’ εξαίρεσιν η επιβολή προστίμου στους νέους υπόχρεους, εφόσον είναι σε θέση να αποδείξουν με επίσημα παραστατικά ότι έχουν προμηθευτεί τερματικά αποδοχής καρτών (POS) έως και 29.02.2024 και τελούν εν αναμονή προς εγκατάσταση στην επιχείρησή τους.

Σχετικά με την νέα ΚΥΑ, ο Υπουργός Ανάπτυξης κ. Κώστας Σκρέκας υπογράμμισε: «Η παράταση της προθεσμίας για την προμήθεια και τη χρήση POS από τους νέους υπόχρεους χρήσης ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής κρίθηκε απαραίτητη. Χρειάστηκε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος στην αγορά για να ανταπεξέλθει στην αυξημένη ζήτηση για νέα POS αλλά και στους νέους υπόχρεους προκειμένου να επωφεληθούν από τα χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης που σχετίζονται με την προμήθεια συσκευών ηλεκτρονικών πληρωμών. Εκτιμώ ότι η παράταση θα αξιοποιηθεί αναλόγως τόσο από τους υπόχρεους όσο και από τις επιχειρήσεις που διαθέτουν συσκευές POS ώστε να ανταποκριθούν αποτελεσματικότερα».

Σχολιάζοντας τη νέα ΚΥΑ, ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Χάρης Θεοχάρης τόνισε ότι «κρίναμε ως αναγκαία την παράταση έως τις 29 Φεβρουαρίου 2024 ώστε να υπάρξει δυνατότητα ένταξης στον 4ο και τελευταίο κύκλο χρηματοδότησης των δράσεων διασύνδεσης POS και ταμειακών, όπως προβλέπεται από το σχετικό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης. Επίσης, με την παράταση δίνεται χρόνος στους προμηθευτές POS να εξυπηρετήσουν την αυξημένη ζήτηση για μηχανήματα πληρωμών. Διότι παρατηρήθηκε το φαινόμενο καθυστερήσεων, οι οποίες δεν οφείλονταν σε αμέλεια των υπόχρεων επιχειρήσεων, αλλά σε αδυναμία έγκαιρης ανταπόκρισης από την πλευρά όσων παρέχουν και εγκαθιστούν τον συγκεκριμένο ηλεκτρονικό εξοπλισμό».

Υπενθυμίζεται ότι ως υπόχρεοι θεωρούνται οι δικαιούχοι πληρωμής της περ. γ’ του άρθρου 62 του ν. 4446/2016 (Α` 240), οι οποίοι αποδέχονται μέσα πληρωμής με κάρτα πληρωμών και μέσα πληρωμής με υπηρεσίες άμεσης πληρωμής από λογαριασμό σε λογαριασμό. Όπως πχ την υπηρεσία I.R.I.S. online payments, κατά την ολοκλήρωση των πράξεων πληρωμής, τις οποίες πραγματοποιούν πληρωτές της περ. β’ του άρθρου 62 του ν. 4446/2016. Αυτοί ενεργούν ως καταναλωτές για λόγους που δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα, εφόσον: α) παρέχουν υπηρεσίες σε καταναλωτές ή β) λειτουργούν με Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.), οι οποίοι περιλαμβάνονται στο σχετικό πίνακα της κοινής Υπουργικής Απόφασης.

Τηλ. Επικοινωνίας: 2103332974
E–mail επικοινωνίας: press@mnec.gr

πηγή:mindev.gov.gr/

09.09.2020

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΛΙΑΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ COVID 19
Μια πρώτη αποτίμηση

Συρρίκνωση των πωλήσεων-διόγκωση της απαισιοδοξίας αλλά και «αντοχή» στα λουκέτα

Η εξαμηνιαία έρευνα του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ σε πανελλαδικό δείγμα επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου επιχειρεί μια πρώτη αποτίμηση των επιπτώσεων της κρίσης COVID 19. Όπως προκύπτει, χωρίς αμφιβολία τα αποτελέσματα συμβαδίζουν με εκείνα της ΕΛΣΤΑΤ φωτίζουν ωστόσο πλευρές της επιχειρηματικότητας στο λιανικό εμπόριο που μπορεί να συμβάλλουν στη συγκρότηση πολιτικών. Για τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων (σχεδόν οι 9 στις 10) ο κύκλος εργασιών του 2020 θα είναι χαμηλότερος σε σύγκριση με την περυσινή χρονιά (2019), λόγω της πανδημίας (Πίνακας 1 και Διάγραμμα 1).

Ωστόσο, από την έρευνα καταγραφής των «λουκέτων» που πραγματοποιεί τα τελευταία 10 χρόνια το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ- φαίνεται ότι η επιχειρηματικότητα προς το παρόν φαίνεται να αντέχει παρά τα όποια περιοριστικά μέτρα έχουν επιβληθεί. Με άλλα λόγια φαίνεται ότι η αγορά τήρησε στάση αναμονής.

Πέρα από κάθε αμφιβολία, το αποτύπωμα της πανδημίας στο οικοσύστημα του λιανικού εμπορίου είναι βαθύ επηρεάζοντας αρνητικά τις προσδοκίες των οικονομικών μονάδων. Όμως οι επιπτώσεις δεν κατανέμονται ισόρροπα και με μια κανονικότητα. Μια από τις συνέπειες της πανδημίας είναι η αύξηση της έντασης των διακλαδικών και των διαπεριφερειακών αντιθέσεων. Είναι χαρακτηριστικό πως κάποιες περιφέρειες, εν μέσω βέβαια ισχυρών πιέσεων διατηρούν υψηλότερους βαθμούς ανθεκτικότητας, π.χ. η Αττική έναντι των νησιωτικών περιοχών, οι οποίες επλήγησαν σε συντριπτικό βαθμό εξαιτίας της πτώσης της τουριστικής κίνησης (Πίνακας 2 και Διάγραμμα 2). Το στοιχείο αυτό τεκμηριώνει και την ιδιότυπη αντοχή που παρατηρείται στην πορεία των λουκέτων στην περιφέρεια Αττικής. Παράλληλα παρόμοιες αντιθέσεις επιταχύνονται και σε κλαδικό επίπεδο (Πίνακας 3 και Διάγραμμα 3). Για παράδειγμα οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα λιανικό εμπόριο τροφίμων εμφανίζουν σχετικά λιγότερο αρνητικές εκτιμήσεις για την πορεία του κύκλου εργασιών το 2020 συγκριτικά με την ένδυση-υπόδηση. Η διττή αυτή παρατήρηση δείχνει πως οι επιπτώσεις της πανδημίας του COVID-19 δεν είναι σε καμία περίπτωση οριζόντιες. Για τον λόγο αυτό μια βαθύτερη προσέγγιση των επιπτώσεων της ύφεσης θα οδηγήσει στη διαμόρφωση κατάλληλων εργαλείων και πολιτικών για την αντιμετώπιση του ισχυρού αρνητικού αντίκτυπου.

1. Κύκλος εργασιών
Ο μέσος όρος πτώσης του κύκλου εργασιών, για όσες επιχειρήσεις ότι θα έχουν μικρότερες πωλήσεις φέτος συγκριτικά με πέρυσι, διαμορφώνεται σε 50%. Το στοιχείο αυτό μοιάζει να συμβαδίζει με την χρονοσειρά των σημειακών εκτιμήσεων του τζίρου, όπου παρατηρείται μείωση κατά 20% του μέσου τζίρου των επιχειρήσεων κατά το πρώτο εξάμηνο σε σύγκριση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2019.

Μία ακόμη εξαιρετικά ανησυχητική επίπτωση της κρίσης COVID 19 εντοπίζεται στον τομέα των επενδύσεων όπου σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις ακύρωσαν προγραμματισμένες επενδύσεις (Πίνακας 4 και Διάγραμμα 4). Ο αντίκτυπος αυτής της εκτεταμένης αποεπένδυσης θα είναι ιδιαίτερα ισχυρός, καθώς η αρνητική απάντηση δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη την χρονική μετατόπιση τους. Ως εκ τούτου, η έλλειψη επενδύσεων θέτει σε κίνδυνο την προσπάθεια προσαρμογής στο νέο, γεμάτο προκλήσεις, οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον.

Η έρευνα καταγράφει σημαντικές καθυστερήσεις/ ακυρώσεις στις παραγγελιών μετά την άρση του “Lockdown” (Πίνακας 5 και Διάγραμμα 5). Επτά στις δέκα επιχειρήσεις παρατήρησαν καθυστερήσεις στις παραγγελίες τους ή προχώρησαν σε ακυρώσεις εξαιτίας του δυσμενούς περιβάλλοντος που προκάλεσε η πανδημία. Σημειώνονται λοιπόν αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, φαινόμενο μάλιστα που επηρεάζει τη λειτουργία των επιχειρήσεων σε διεθνές επίπεδο, με τις μεγαλύτερες και περισσότερο οργανωμένες επιχειρήσεις να φαίνεται να εδραιώνονται και να αποσπούν νέα μερίδια αγοράς.

Παράλληλα, σημαντικές είναι οι διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται στην εφοδιαστική αλυσίδα κατά επιμέρους κλάδο δραστηριότητας. Και εδώ, τα μεγαλύτερα εμπόδια αντιμετωπίζουν η Ένδυση και Υπόδηση και ακολουθούν οι άλλοι υποκλάδοι (Περιλαμβάνονται δραστηριότητες όπως: Η/Υ, τηλεπικοινωνιακό υλικό, βιβλιοπωλεία, αθλητικός εξοπλισμός, καλλυντικά, ανθοπωλεία κ.ά.) (Πίνακας 6 και Διάγραμμα 6) ενώ στα τρόφιμα η εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη, χωρίς όμως να λείπουν και εκεί τα προβλήματα. Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι ότι η συμμετοχή των ελληνικών προϊόντων που εμπορεύονται οι εμπορικές επιχειρήσεις αυξάνεται σε σύγκριση την προηγούμενη περίοδο (Πίνακας 7). Η διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω του COVID-19 ενδέχεται να επιτάχυνε την τάση αυτή, ενώ η παγιοποίηση της δύναται να συμβάλει στην διεύρυνση των αλυσίδων αξίας της ελληνικής οικονομίας

2. Μέτρα και τρόποι αντιμετώπισης της πανδημίας
Σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις έκαναν χρήση της εμπρόθεσμης καταβολής ασφαλιστικών εισφορών με έκπτωση 25% (Πίνακας 8 και Διάγραμμα 8). Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία κινήθηκε προς τη σωστή κατεύθυνση για την άμβλυνση των επιπτώσεων της πανδημίας. Ωστόσο, τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις δεν κατόρθωσαν να επωφεληθούν του μέτρου, γεγονός ενδεικτικό του μεγέθους των πιέσεων που δέχθηκαν οι επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου, της περιορισμένης ρευστότητας αλλά και της αβεβαιότητας για τις εξελίξεις στο μέλλον.

Υψηλή ήταν η απήχηση του μέτρου καταβολής μειωμένου μισθώματος κατά 40% τους μήνες Μάρτιο έως Ιούνιο, καθώς επωφελήθηκαν σχεδόν οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις (Πίνακας 9 και Διάγραμμα 9). Από την άλλη, περίπου δύο στις δέκα επιχειρήσεις δεν αξιοποίησαν τη συγκεκριμένη παρέμβαση για διάφορους λόγους.

Παρόμοια είναι η εικόνα για τις επιχειρήσεις που χρηματοδοτήθηκαν μέσω Αποζημίωσης Ειδικού Σκοπού (Πίνακας 10 και Διάγραμμα 10). Το μάλλον υψηλό ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν επωφελήθηκε από το μέτρο αυτό, μπορεί να οφείλεται κυρίως και στο είδος των επιχειρήσεων που ερωτήθηκαν (πχ επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη λιανική τροφίμων).

Μόλις 3 στις 10 ωφελήθηκαν από τη χρηματοδότηση μέσω της 1 ης φάσης της Επιστρεπτέας Προκαταβολής (Πίνακας 10 και Διάγραμμα 10). Πιθανόν, το πολύ αυστηρό πλαίσιο της πρώτης φάσης εφαρμογής, ιδιαίτερα αν το τελευταίο συγκριθεί με εκείνο της αντίστοιχης δεύτερης, περιόρισε, τουλάχιστον σε πρώτο στάδιο, τους ωφελημένους στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου. Παρόλα αυτά, οι διορθωτικές κινήσεις της δεύτερης φάσης του μέτρου αποκατέστησαν σε σημαντικό βαθμό τις καταγεγραμμένες στρεβλώσεις και αδικίες, ενώ η επικείμενη τρίτη και τελευταία φάση εκτιμάται πως θα διευρύνει ακόμη περισσότερο των αριθμό των δικαιούχων.

3. Προσδοκίες – εκτιμήσεις
Ενδεικτικό της αβεβαιότητας αλλά και της απαισιοδοξίας της αγοράς αποτελεί και η εκτίμηση των επιχειρήσεων του λιανικού σχετικά με το χρονικό διάστημα που θα χρειαστεί για την επαναφορά στην προ της πανδημίας κατάσταση (Πίνακας 12 και Διάγραμμα 12). Σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις (55,0%) θεωρούν ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια για την αποκατάσταση της ομαλότητας ενώ μία στις δέκα εξαρτά την απάντησή της από το εάν θα υπάρξει δεύτερο κύμα της πανδημίας ή όχι. Αντίθετα, μόλις το 6,1% των επιχειρήσεων πιστεύουν πως η αγορά έχει ήδη επιστρέψει στην προτέρα κατάσταση ή θα το κάνει εντός του επόμενου εξαμήνου.

4. Οικονομικά στοιχεία-Προβλέψεις
Ο αντίκτυπος της πανδημίας αποτυπώνεται τόσο στις αγορές εμπορευμάτων όσο και στον εξαμηνιαίο κύκλο εργασιών. Μία στις δύο επιχειρήσεις προβλέπει ότι το επόμενο εξάμηνο η συνολική κατάσταση της επιχείρησής θα είναι χειρότερη από εκείνη του Α εξαμήνου του 2020 (Πίνακας 13 και Διάγραμμα 13). Στο ίδιο πλαίσιο, οι μισές επιχειρήσεις εκτιμούν ότι ο κύκλος εργασιών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020 θα μειωθεί σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους (Πίνακας 14 και Διάγραμμα 14). Ωστόσο, μάλλον ενθαρρυντικά για την αγορά εργασίας καθώς η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων προβλέπει ότι θα διατηρήσει σταθερές τις θέσεις μισθωτής απασχόλησης το δεύτερο εξάμηνο του 2020 (Πίνακας 15 και Διάγραμμα 15).

Το πρώτο εξάμηνο του έτους οι αγορές περιορίστηκαν κατά 14,7% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2019 ενώ το ίδιο διάστημα ο τζίρος των επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 20,2%. Η εικόνα αυτή συνδέεται με τις απαντήσεις των επιχειρήσεων καθώς οι επτά στις δέκα έκαναν λιγότερες αγορές εμπορευμάτων σε σύγκριση με το προηγούμενο εξάμηνο και οι οκτώ στις δέκα υποστήριξαν ότι οι πωλήσεις ήταν χαμηλότερες για την ίδια περίοδο (Πίνακας 16 και Διάγραμμα 16). Η επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά αποτυπώνεται και στις μεταβολές του κύκλου εργασιών το πρώτο εξάμηνο του 2020 σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό. (Πίνακας 17 και Διάγραμμα 17). Το εύρημα αυτό είναι ενδεικτικό του μεγέθους των πιέσεων που δέχθηκε η αγορά κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, μετά μάλιστα από μια μακρά περίοδο ισχυρών αναταράξεων εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

Μόλις δύο στις δέκα επιχειρήσεις διαθέτουν υπηρεσία ηλεκτρονικών παραγγελιών, η ύπαρξη της οποίας ήταν άκρως απαραίτητη για την πραγματοποίηση πωλήσεων κατά την κορύφωση της κρίσης υγείας το πρώτο εξάμηνο του έτους (Πίνακας 18 και Διάγραμμα 18). Το εν λόγω εύρημα δεν προκαλεί εντύπωση, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη η πυκνότητα των εξελίξεων και ο αιφνιδιασμός της αγοράς από το μέγεθος των επιπτώσεων σε συνδυασμό με την έλλειψη κινήτρων και το δισταγμό των πολλών επιχειρηματιών να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες, ιδιαίτερα όταν η διαδοχή δεν είναι εξασφαλισμένη. Από την άλλη, η αποεπένδυση που παρατηρήθηκε στο λιανικό εμπόριο σίγουρα αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο στην προσπάθεια αναβάθμισης των ψηφιακών δυνατοτήτων των επιχειρήσεων του κλάδου.

5. Η αντοχή των «λουκέτων»
Σε επίπεδο συνόλου καταγραφών, τα λουκέτα αυξάνονται οριακά κατά 1,08% σε σχέση με τον Μάρτιο του 2019. Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν είναι καθολική αλλά παρουσιάζει διακυμάνσεις ανά αγορά. Έτσι, η Αθήνα παρουσιάζει οριακή βελτίωση ενώ αντίθετα στις πολύ σημαντικές αγορές του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας καταγράφονται αυξήσεις της τάξης του 1% στα κλειστά καταστήματα.

Από τις περιφερειακές αγορές της Αττικής στη Νέα Ιωνία και την Κηφισιά, καταγράφονται ιδιαίτερα μεγάλες αυξήσεις. Ενώ φαίνεται να διορθώνεται σημαντικά η εικόνα του Χαλανδρίου και δευτερευόντως της Καλλιθέας όπου καταγράφονται μειώσεις των κλειστών επαγγελματικών στεγών.

Όπως προκύπτει στην Αθήνα η οριακή μείωση των κλειστών καταστημάτων οφείλεται κυρίως στην ενίσχυση της ενεργούς επιχειρηματικότητας στο Κολωνάκι αλλά και στο εμπορικό τρίγωνο. Οι αυξήσεις αυτές παρά το ότι είναι σημαντικές μετριάζονται από την κάμψη της επιχειρηματικής δραστηριότητας που καταγράφεται στις κεντρικές οδικές αρτηρίες (Πανεπιστημίου-Σταδίου-Ακαδημίας).

Κινητικότητα

Ωστόσο, οι μεταβολές που καταγράφονται δεν οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στις επιπτώσεις της πανδημίας αλλά και στην έντονη κινητικότητα της επιχειρηματικότητας που καταγράφεται στα κέντρα των πόλεων. Από την έρευνα κατέστη σαφές ότι σχεδόν το 50% του συνόλου των «λουκέτων» της περιόδου καταγραφής είχε πραγματοποιηθεί πριν Lockdown (Για να μπορέσουμε να εντοπίσουμε το μέγεθος των επιπτώσεων της πανδημίας πραγματοποιήσαμε ερώτηση ελέγχου σε όλες εκείνες τις επιχειρήσεις στις οποίες εντοπίστηκαν μεταβολές σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο. Η ερώτηση ελέγχου αφορούσε τον ίδιο τον επιχειρηματία ή κάποια γειτονική επιχείρηση (στις περιπτώσεις των κλειστών καταστημάτων όπου δεν ήταν δυνατό να εντοπιστεί ο επιχειρηματίας). Συγκεκριμένα, η ερώτηση που απευθύναμε ήταν αν η εν λόγω επιχείρηση λειτουργούσε σε αυτήν τη θέση την 1 η Μαρτίου του 2019. Έτσι μπορέσαμε να διαφοροποιήσουμε την κινητικότητα σε δύο διακριτές περιόδους πριν και μετά το lockdown).

Σε γενικές γραμμές παρατηρείται μία ελαφρά υποχώρηση της παρουσίας του εμπορίου η οποία εν πολλοίς ισοφαρίζεται από την ενίσχυση της παρουσίας των λοιπών κλάδων οικονομικής δραστηριότητας. Η εστίαση, παρά τα όποια περιοριστικά μέτρα που έχουν επιβληθεί φαίνεται να αντέχει και να ενισχύει οριακά την παρουσία της σε όλες σχεδόν τις τοπικές αγορές.

Συνοψίζοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η επιχειρηματικότητα προς το παρόν φαίνεται να αντέχει παρά τα όποια περιοριστικά μέτρα έχουν επιβληθεί. Με άλλα λόγια φαίνεται ότι η αγορά τήρησε στάση αναμονής, προσδοκώντας αυξημένο τζίρο λόγω τουριστικών ροών. Σε αυτό βοήθησαν και τα μέτρα υποστήριξης της επιχειρηματικότητας αλλά και η άτυπη αναστολή είσπραξης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Εφορία, ΕΦΚΑ, ΔΕΚΟ, ιδιοκτήτες κλπ). Εκ των υστέρων θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα μέτρα αυτά ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά θα πρέπει να επεκταθούν ώστε καλυφθούν οι μειωμένοι τζίροι της θερινής περιόδου (έλλειψη τουριστικών ροών) αλλά και οι επιπτώσεις του δεύτερου διαφαινόμενου κύματος πανδημίας που είναι προ των πυλών.

Αποτελέσματα Εξαμηνιαίας Έρευνας Επιχειρήσεων Λιανικού Εμπορίου 1 ο 2020

Παράρτημα: Πίνακες και Διαγράμματα

Έρευνα επιτόπιων καταγραφών της επιχειρηματικής δραστηριότητας στα εμπορικά κέντρα των πόλεων,

Ταυτότητα της έρευνας
1.Η εξαμηνιαία έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 15 Ιουλίου 2020 μέχρι την 1 η Σεπτεμβρίου 2020 σε δείγμα 623 επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου. Στην έρευνα απασχολήθηκαν 8 ερευνητές, 2 επόπτες, 1 στατιστικός και 1 κοινωνική ερευνήτρια.

Δειγματοληψία:
Πολυσταδιακή στρωματοποιημένη με μεταβλητές στρωμάτωσης την περιφέρεια (13 στρώματα) και τη δραστηριότητα σε επίπεδο τετραψήφιου ΣΤΑΚΟΔ (25 στρώματα), εντός των οποίων ο πληθυσμός-στόχος κατανέμεται σε ομοιογενείς υποπληθυσμούς.

Η μεθοδολογία της έρευνας είναι ποσοτική, ούτως ώστε να αποτυπώνονται οι γενικές τάσεις και να καθίσταται εφικτή η στατιστική γενίκευση των αποτελεσμάτων στον υπό έρευνα πληθυσμό-στόχο. Η τεχνική συλλογής των δεδομένων που εφαρμόστηκε στην έρευνα πεδίου είναι η τηλεφωνική συνέντευξη με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου. Το ερωτηματολόγιο απαρτίζεται από κλειστές ερωτήσεις απλής και πολλαπλής επιλογής και από ερωτήσεις διαβάθμισης, ενώ περιλαμβάνει και ορισμένες ερωτήσεις ανοιχτού τύπου (ελεύθερης απάντησης), ώστε να εντοπιστούν τυχόν ζητήματα που δεν έχουν προβλεφθεί από τον ερευνητικό σχεδιασμό. Οι συνεντεύξεις διεξήχθησαν από καταρτισμένους ερευνητές, οι οποίοι και έλαβαν ειδική εκπαίδευση για τη διενέργεια της έρευνας –υπήρχαν καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας επόπτες υπεύθυνοι για την ορθή διενέργεια των συνεντεύξεων. Ο πληθυσμός-στόχος της έρευνας πεδίου αποτελείται από όλες τις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου σε πανελλαδικό επίπεδο, πλην πέντε κατηγοριών δραστηριότητας σε επίπεδο τετραψήφιου ΣΤΑΚΟΔ. Συγκεκριμένα εκτός πληθυσμού-στόχου τέθηκαν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο καυσίμων, φαρμάκων, σούπερ μάρκετ, πολυκαταστήματα καθώς και οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου σε υπαίθριους πάγκους και αγορές.

2. Η έρευνα επιτόπιων καταγραφών της επιχειρηματικής δραστηριότητας στα εμπορικά κέντρα των πόλεων, πραγματοποιήθηκε μεταξύ 22 Ιουλίου και 7 Αυγούστου 2020 και απασχολήθηκαν (2) δύο οικονομικοί γεωγράφοι, (1) ένας στατιστικός, (1) μία κοινωνική επιστήμων (2) επόπτες και 10 Ερευνητές.

Μεθοδολογία
Η έρευνα καταγραφής της επιχειρηματικότητας στα κέντρα των πόλεων σε επιλεγμένες περιοχές της χώρας ξεκίνησε από το ΙΝΕΜΥ τον Αύγουστο του 2010, και έκτοτε πραγματοποιείται σε εξαμηνιαία βάση. Συμπληρώνονται, δηλαδή, 10 έτη συνεχούς παρατήρησης και αποτύπωσης των μεταβολών που σημειώνονται στη χωρική και λειτουργική διάρθρωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η παρούσα, έχει την ιδιαιτερότητα ότι εκπονήθηκε τον Ιούλιο του 2020 αντί για τον Μάρτιο του 2020 καθώς η χώρα βρισκόταν σε γενικευμένο lockdown. Αποτελεί την πρώτη συστηματική προσπάθεια καταγραφής των επιπτώσεων της πανδημίας του Covid-19 σε χωρικό επίπεδο. Η δε μελέτη της κινητικότητας εμβαθύνει περαιτέρω στη φαινομενικά σταθερή αναλογία ανοιχτών – κλειστών καταστημάτων που διαχρονικά καταγράφεται στις περισσότερες περιοχές.

Πρόκειται δηλαδή για κάποιου είδους στασιμότητα και παγίωση της υφιστάμενης κατάστασης ή για μία διαδικασία που προσιδιάζει στο λεγόμενο «παίγνιο μηδενικού αθροίσματος» (zero sum game), δηλαδή μια αλληλουχία επιχειρηματικών κινήσεων (ανοίγματα-κλεισίματα-μετεγκαταστάσεις). Για τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων δημιουργήθηκε μία τυπολογία περιπτώσεων κινητικότητας η οποία και περιγράφεται παρακάτω:

• Θετική κινητικότητα (Θ). Επιχειρήσεις που άνοιξαν εντός του εξαμήνου αναφοράς:
  Πρόκειται για περιπτώσεις αναζωογόνησης της αγοράς, καθώς νέες επιχειρήσεις ανοίγουν στη θέση κενών (για περισσότερο από ένα εξάμηνο) επαγγελματικών στεγών. Η περίπτωση αυτή συμβάλλει θετικά στο ισοζύγιο ενεργών-ανενεργών επαγγελματικών στεγών.
• Αρνητική κινητικότητα (Α). Επιχειρήσεις που έκλεισαν εντός του εξαμήνου αναφοράς:
  Η περίπτωση αυτή αφορά επιχειρήσεις που είχαν καταγραφεί ως ανοιχτές/ενεργές κατά την προηγούμενη καταγραφή και στην τωρινή και καταγράφηκαν ως κλειστές/ανενεργές επαγγελματικές στέγες. Η περίπτωση αυτή συμβάλλει αρνητικά στο ισοζύγιο ενεργών-ανενεργών επαγγελματικών στεγών.
• Κινητικότητα αντικατάστασης τύπου Ι (Αν.Τ Ι). Επιχειρήσεις που αντικατέστησαν άλλες ανοιχτές επιχειρήσεις εντός του εξαμήνου αναφοράς:
  Η περίπτωση αυτή αφορά τη λεγόμενη ανακύκλωση επιχειρηματικών στεγών, καθώς η μεταβολή από μία ενεργή επιχείρηση σε κάποια άλλη ενεργή επιχείρηση συντελείται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Σε γεωγραφικό επίπεδο αυτό αναδεικνύει τις περιοχές «φιλέτα», όπου η επαγγελματική στέγη δεν μένει κενή για περισσότερο από έξι μήνες. Η περίπτωση αυτή δεν επηρεάζει το ισοζύγιο ενεργών-ανενεργών επαγγελματικών στεγών παρά μόνο την ενδοκλαδική διάρθρωση της αγοράς. Η περαιτέρω ανάλυση αυτής της κατηγορίας μπορεί να αναδείξει και τάσεις δυναμικότητας ή/και κορεσμού κάποιων κλάδων ‒εάν για παράδειγμα οι ενεργές επιχειρήσεις εστίασης αντικαθίστανται από εμπορικές επιχειρήσεις, αυτό υποδεικνύει μια τάση κορεσμού για την εστίαση και δυναμικότητα του εμπορίου. Εάν η αντικατάσταση αφορά ομοειδείς επιχειρήσεις, τότε πρόκειται για «ανακύκλωση» επαγγελματικών στεγών, καθώς ένας νέος επιχειρηματίας του ίδιου κλάδου επιχειρεί στη θέση κάποιου άλλου, ο οποίος εγκατέλειψε.

Εξέλιξη του τζίρου των επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου τον Μάιο 2020: Τάσεις εξισορρόπησης

Συνιστά κοινή παραδοχή πως η αναστολή λειτουργίας (lockdown) που επιβλήθηκε κατόπιν απόφασης διοικητικής αρχής στις επιχειρήσεις στα μέσα περίπου Μαρτίου, εκτός SM, Minimarkets, Φαρμακεία, κ.ά, είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση των λιανικών πωλήσεων, με πωλήσεις μέσω διαδικτύου να αντισταθμίζουν μερικώς τις τεράστιες απώλειες.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ 1 για το μήνα Μάϊο του 2020 προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με τον κύκλο εργασιών των καταστημάτων λιανικού εμπορίου που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, δεδομένου μάλιστα ότι ήταν ο πρώτος μήνας της σταδιακής επανέναρξης της λειτουργίας συγκεκριμένων κατηγοριών εμπορικών καταστημάτων.

1. Τόσο για το σύνολο των επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου όσο και μεμονωμένα για εκείνες που τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας η εικόνα ήταν καλύτερη από ότι στο σύνολο της οικονομίας και για τους δυο μήνες, Απρίλιο και Μάιο, παρά τη ραγδαία συρρίκνωση του τζίρου και στις δύο περιόδους.

2. Ειδικότερα για τον Μάιο σε σύγκριση με τον Μάιο του 2019, οι απώλειες του τζίρου για τις εμπορικές επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου που τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας από τις 18 Μαρτίου επιβραδύνονται σε σχέση με το σύνολο του εμπορίου (-14,9% έναντι από -19,2%). Φαίνεται πως με την επανέναρξη της λειτουργίας των καταστημάτων, η ανταπόκριση της ζήτησης ήταν θετική παρά τις αρχικά δυσοίωνες εκτιμήσεις. Βέβαια, δεν γίνεται λόγος για επαναφορά στην κανονικότητα, καθώς δεν έχουν ακόμη εκτιμηθεί οι πολυδιάστατες επιπτώσεις της πανδημίας, αλλά σε κάθε περίπτωση εκπέμπεται ένα θετικό μήνυμα για την προσπάθεια ανάκαμψης του κλάδου.

Ωστόσο, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί για την επανάληψη φαινομένων “Black Friday”, όπου η πρωτόγνωρη ζήτηση του μηνός Νοεμβρίου έχει ως αποτέλεσμα την επίσπευση των προγραμματισμένων χριστουγεννιάτικων αγορών των καταναλωτών και τις χαμηλότερες του αναμενομένου πωλήσεις για τον Δεκέμβριο κάθε έτους. Το επόμενο χρονικό διάστημα είναι το πλέον κρίσιμο για την εξαγωγή συμπερασμάτων στο εμπόριο, καθώς θα έχει καταγραφεί ο αντίκτυπος της πανδημίας και στον τουριστικό τομέα.

3. Τον Απρίλιο, οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου που έκλεισαν εξαιτίας του lockdown πραγματοποίησαν τζίρο ύψους 165,7 εκ. ευρώ, ο οποίος προφανώς πραγματοποιήθηκε μέσω e-shop. Μπορεί το συγκεκριμένο ποσό να μην εντυπωσιάζει, αλλά οι διαδικτυακές πωλήσεις αποτέλεσαν τη μοναδική πηγή εσόδων όσων επιχειρήσεων τέθηκαν σε αναστολή εξαιτίας της πανδημίας. Η εν λόγω, έστω και μικρή, οικονομική ανάσα απέτρεψε την πλήρη οικονομική κατάρρευση αρκετών εξ’ αυτών, αναδεικνύοντας πέραν κάθε αμφιβολίας την ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών δικτύων πραγματοποίησης πωλήσεων (ψηφιακός μετασχηματισμός).

4. Τέλος, επισημαίνεται πως τα εν λόγω στοιχεία αφορούν μόνο τις επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικά βιβλία –δηλαδή τις σχετικά μεγαλύτερες επιχειρήσεις– και επομένως η ερμηνεία τους θα πρέπει να γίνεται με προσοχή καθώς δεν αντανακλούν την συνολική εικόνα όλου του εμπορικού κλάδου.

Αυτός είναι και ο λόγος που ήδη το ΙΝ.ΕΜ.Υ.-ΕΣΕΕ εκπονεί συνολική μελέτη με στόχο την άντληση στοιχείων, την παρακολούθηση και μελέτη των εξελίξεων και στις μικρότερες επιχειρήσεις (απλογραφικά βιβλία) σε συνδυασμό με το σύνολο του λιανικού εμπορίου.

Τζίρος σε απόλυτα νούμερα (τα στοιχεία αφορούν μόνο επιχειρήσεις με Διπλογραφικά βιβλία)

Απρίλιος 2019 (όλες οι εμπορικές επιχειρήσεις): 7,94 δις €

Μάιος 2019 (όλες οι εμπορικές επιχειρήσεις): 8,12 δις €

Απρίλιος 2020 (ηλεκτρονικές πωλήσεις επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου σε αναστολή → 165,73 εκ. € + φυσικές & ηλεκτρονικές πωλήσεις εμπορικών επιχειρήσεων που λειτούργησαν κανονικά στην καραντίνα): 5,67 δις €

Μάιος 2020 (φυσικές & ηλεκτρονικές πωλήσεις επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου που επαναλειτούργησαν → 423,23 εκ. € + φυσικές & ηλεκτρονικές πωλήσεις εμπορικών επιχειρήσεων που λειτούργησαν κανονικά στην καραντίνα): 6,57 δις €.

Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΙΝΕΜΥ οι κυριότερες οικονομικές εξελίξεις βάσει των τελευταίων διαθέσιμων στοιχείων στον κλάδο του Εμπορίου και στην ελληνική οικονομία εν γένει, συνοψίζονται ως εξής:
• Ετήσια αύξηση /Μηνιαία σταθερότητα του εποχικά διορθωμένου τζίρου – εκτός καυσίμων στο Λιανικό Εμπόριο
• Θετικό ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα (Σύστημα «Εργάνη»).
• Μηνιαία /Ετήσια αύξηση του ελλείμματος ισοζυγίου αγαθών.
• Μηνιαία/Ετήσια μείωση της αξίας των ακάλυπτων επιταγών.
• Μηνιαία/Ετήσια υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας.
• Οριακή Μηνιαία/Ετήσια αύξηση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή/επιπέδου τιμών.

Μικρή ετήσια βελτίωση του εποχικά διορθωμένου ΔΚΕ, χωρίς καύσιμα, στο Λιανικό Εμπόριο έλαβε χώρα τον προηγούμενο Απρίλιο, ενώ σε σχέση με τον Μάρτιο του 2018 ο δείκτης παρουσίασε μηδενική μεταβολή, με τη συνολική πορεία του στο Α ́ τετράμηνο του έτους να διαγράφεται, συγκρατημένα θετική. Από την άλλη πλευρά η εντυπωσιακή πορεία του ισοζυγίου αγαθών είχε διάρκεια ενός μόλις μήνα, καθώς τα στοιχεία του μηνός Απριλίου 2018 κατέδειξαν υψηλά ελλείμματα, εξαιτίας της συντριπτικής επικράτησης των αυξημένων ετήσιων εισαγωγών έναντι των αντίστοιχων εξαγωγών. Το ποσοστό ανεργίας εμφάνισε σημαντική αποκλιμάκωση, η οποία όμως οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην εποχικότητα – έναρξη τουριστικής περιόδου, – με τη συγκεκριμένη παράμετρο να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην επίτευξη νέου πλεονασματικού ρεκόρ στο Πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη» το μήνα Μάιο, όσον αφορά στο ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης (νέες προσλήψεις έναντι αποχωρήσεις στον ιδιωτικό τομέα). Αρνητική ωστόσο εξέλιξη συνιστά η εξισορρόπηση των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης με εκείνες της μερικής και εκ περιτροπής, με τις πρώτες να υπερτερούν, έστω και οριακά, στη διάρκεια του προηγούμενου Απριλίου.

Τέλος, για τέταρτο συνεχόμενο μήνα σημειώνεται αύξηση των καταθέσεων επιχειρήσεων και νοικοκυριών, μία εξέλιξη που σχετίζεται μεταξύ άλλων και με την επιτυχή ολοκλήρωση των stress tests των τραπεζών, την απουσία φορολογικών υποχρεώσεων των νοικοκυριών τον μήνα Μάιο 2018 και την προαναγγελθείσα περαιτέρω χαλάρωση των Capital Controls.

Αμετάβλητος παρέμεινε ο μηνιαίος εποχικά διορθωμένος ΔΚΕ, χωρίς καύσιμα, στο Λιανικό εμπόριο (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: 0,0%), ενώ σε ετήσια βάση σημείωσε μικρή αύξηση (Απρίλιος 2018/2017: +0,6%). Ο εορτασμός του φετινού Πάσχα στις αρχές Απριλίου είχε σαν αποτέλεσμα οι εορταστικές αγορές να πραγματοποιηθούν σε προγενέστερο χρονικό διάστημα – περίπου στα τέλη Μαρτίου -, περιορίζοντας έτσι την καταναλωτική δαπάνη στον προς εξέταση μήνα. Σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, η νωρίτερη φετινή καταβολή του δώρου Πάσχα και η βάσιμη προοπτική της εξόδου της ελληνικής οικονομίας από τα αυστηρά Μνημόνια επιτήρησης, αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες της ετήσιας ανοδικής πορείας των πωλήσεων. Εντούτοις, καθοδικές πιέσεις φαίνεται να άσκησαν οι εξελίξεις στο ταξιδιωτικό ισοζύγιο, το οποίο κατά το μήνα Απρίλιο παρέμεινε μεν θετικό, αλλά ήταν σαφώς μικρότερο του αντίστοιχου περσινού μήνα (-28,8%).

Η στασιμότητα των πωλήσεων στη διάρκεια του προηγούμενου Απριλίου συνδυάστηκε από την επίσης μηδενική μηνιαία μεταβολή του όγκου των πωλήσεων (εποχικά διορθωμένος ΔΟ στο Λιανικό Εμπόριο: Απρίλιος/Μάρτιος 2018: 0,0%), ενώ σε ετήσια βάση σημειώθηκε αύξηση 1,2% (Απρίλιος 2018/2017). Βάσει των παραπάνω εξελίξεων προκύπτει το συμπέρασμα πως το επίπεδο των τιμών βαίνει μειούμενο σε σχέση με ένα χρόνο πριν, τάση η οποία επιβεβαιώνεται και στο πρώτο τετράμηνο του έτους, όπου η καταγεγραμμένη άνοδος του κύκλου εργασιών (Α ́ τετράμηνο 2018/2017: +0,5%) αντισταθμίζεται από την εντονότερη μεγέθυνση του όγκου των πωλήσεων (Α ́ τετράμηνο 2018/2017: +1,1%).

Η στασιμότητα της αξίας των πωλήσεων στο Λιανικό εμπόριο μεταξύ των μηνών Απριλίου και Μαρτίου αποδίδεται στην εξουδετέρωση αντίρροπων τάσεων, θετικών και αρνητικών, στο προς εξέταση διάστημα. Ειδικότερα, η μηνιαία αύξηση του κύκλου εργασιών των «Μεγάλων καταστημάτων τροφίμων»
(Απρίλιος/Μάρτιος 2018: +1,2%) αντιστάθμισε τη συρρίκνωση των πωλήσεων σε αρκετές υποκατηγορίες, προεξεχουσών της «Ένδυσης – Υπόδησης» (-6,5%), των «Πολυκαταστημάτων» (-4,6%) και των «Βιβλίων – Χαρτικών – Λοιπών Ειδών» (-2,5%). Η προηγηθείσα νηστεία τον Μάρτιο του 2018 οδήγησε μεγάλη μερίδα του καταναλωτικού κοινού να προβεί σε αυξημένες αγορές προϊόντων Supermarket μετά τον εορτασμό του Πάσχα, ενώ αντίθετα η πραγματοποίηση των εορταστικών αγορών τον Μάρτιο οδήγησε στον περιορισμό της δαπάνης τον μήνα Απρίλιο στις προαναφερθείσες υποομάδες.

Σε ετήσια συγκριτική βάση η άνοδος του εποχικά διορθωμένου ΔΚΕ (Απρίλιος 2018/2017: +0,6%) προήλθε από τη σταθερά ανοδική το τελευταίο χρονικό διάστημα πορεία τόσο της υποομάδας των «Μεγάλων Καταστημάτων Τροφίμων» (+2,6%) όσο και από την αντίστοιχη των «Επίπλων – Ηλ. Ειδών & Οικ. Εξοπλισμού) (+4,9%). Η τόνωση των πωλήσεων προϊόντων Supermarket επηρέασε αρνητικά τον κύκλο εργασιών στην ανταγωνιστική υποκατηγορία των εξειδικευμένων καταστημάτων «Τροφίμων – Ποτών – Καπνού» (-9,4%), παράμετρος η οποία συνετέλεσε στην καταγραφή της αρνητικότερης επίδοσης τετραμήνου (Α ́ τετράμηνο 2018/2017: -7,6%) επί του συνόλου των υποκατηγοριών. Όσον αφορά στον εποχικά διορθωμένο ΔΟ τη μεγαλύτερη ετήσια πτωτική μεταβολή όγκου συναλλαγών εμφάνισαν εκ νέου τα καταστήματα «Τροφίμων – Ποτού – Καπνού» (-9,1%), ενώ στον αντίποδα τα «Έπιπλα – Ηλ. Είδη & Οικ. Εξοπλισμός) (+7,2%) ισχυροποιούν τις ενδείξεις πως η συγκεκριμένη υποομάδα έχει εισέλθει σε τροχιά ανάκαμψης από την αρχή του έτους. Η θετική πορεία της εν λόγω υποκατηγορίας σχετίζεται με την αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης για διαρκή καταναλωτικά αγαθά.

Αύξηση του εμπορικού ελλείμματος αγαθών σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2018, τόσο σε σύγκριση με τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: +13,7% ή +202,5 εκ. €) όσο και σε ετήσια βάση (Απρίλιος 2018/2017: +42,6% ή +502,7 εκ. €). Η αρνητική αυτή εξέλιξη αποδίδεται, ως προς τη μηνιαία μεταβολή, στη μεγαλύτερη πτώση των εξαγωγών (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: -12,2% ή -352,0 εκ. €) σε σχέση με τις εισαγωγές (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: -3,4% ή -149,5 εκ. €), με σημείο αναφοράς τη διόγκωση του ελλείμματος του ισοζυγίου καυσίμων (+117,4% ή +245,6 εκ. €). Από την άλλη πλευρά, η αύξηση των εξαγωγών σε ετήσια βάση (Απρίλιος 2018/2017: +11,3% ή 255,6 εκ. €) δε στάθηκε ικανή να καλύψει την κατά πολύ μεγαλύτερη άνοδο των εισαγωγών (Απρίλιος 2018/2017: +22,0% ή +758,3 εκ. €), με τη σημαντική επιδείνωση του ελλειμματικού ισοζυγίου καυσίμων να αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά καταλυτικός παράγοντας (Απρίλιος 2018/2017: +1.748,8% ή +430,2 εκ. €)

Σε επίπεδο τετραμήνου παρατηρείται μικρή άνοδος του ελλείμματος (Α ́ τετράμηνο 2018/2017: +5,4% ή +335,6 εκ. €) και διαμόρφωσή του στα 6,57 δις €, εξαιτίας της επικράτησης – σε απόλυτα ποσά – των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών. Οι παραπάνω εξελίξεις είχαν ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της κατάστασης σε δωδεκαμηνιαία βάση (Μάιος 2017 – Απρίλιος 2018/Μάιος 2016 – Απρίλιος 2017: +7,9% ή περίπου + 1,37 δις €) και τη συνεπαγόμενη αύξηση του ελλείμματος στα 18,69 δις €. Δυστυχώς, τα θετικά σημάδια του προηγούμενου Μαρτίου, απόρροια της ανόδου των εξαγωγών και της ταυτόχρονης υποχώρησης των εισαγωγών, τόσο σε ετήσια όσο και σε μηνιαία βάση, δεν διατήρησαν την ίδια δυναμική και τον Απρίλιο, με αποτέλεσμα να αμφισβητείται ξανά η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Υποχώρηση της τάξεως του 0,5% κατέγραψε το ποσοστό ανεργίας τον Μάρτιο του 2018, με συνέπεια να διαμορφωθεί στο 20,1%, έναντι 20,6% τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους και 22,1% τον Μάρτιο του 2017. Βασική αιτία της βελτιωμένης εικόνας συνιστά η έναρξη της θερινής τουριστικής περιόδου, η οποία αναμένεται να κυμανθεί φέτος σε ακόμη καλύτερα επίπεδα από εκείνα του 2017, τουλάχιστον σε όρους αφίξεων. Θετική εξέλιξη αποτελεί ο συνδυασμός του αυξημένου αριθμού των απασχολουμένων στο σύνολο της οικονομίας με την ταυτόχρονη μείωση των ανέργων, τόσο σε μηνιαία (+47.100 & -14.600 άτομα αντίστοιχα) όσο και ετήσια βάση (+74.900 & -101.500 άτομα αντίστοιχα), παράμετρος που όπως αναφέρθηκε και παραπάνω αποδίδεται στην εποχικότητα (μηνιαία μεταβολή). Κομβικής σημασίας ζήτημα, το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει αντιμετωπιστεί με αποτελεσματικό τρόπο, αποτελεί η ανεργία των νέων (ηλικίες 15-24 ετών), το ποσοστό της οποίας εξακολουθεί να κυμαίνεται σε απογοητευτικά επίπεδα (43,2% έναντι 17,3% στην Ευρωζώνη & 15,4% στην Ε.Ε. τον Μάρτιο του 2018), καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για υιοθέτηση μέτρων που θα στοχεύουν στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων.

Το ισοζύγιο του μηνός Μαΐου 2018 αποτέλεσε την καλύτερη θετική επίδοση ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης από τον Ιανουάριο του 2001 μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα η υπερίσχυση των νέων προσλήψεων έναντι των αποχωρήσεων/απολύσεων κατά 108.725 θέσεις εργασίας να αποτελέσει νέο ρεκόρ από τη θέσπιση και εφαρμογή του Πληροφοριακού Συστήματος «Εργάνη». Ο τέταρτος συναπτός θετικός μήνας οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό και στις θετικές επιπτώσεις του Τουρισμού, με τις εκτιμήσεις για τη φετινή περίοδο να κινούνται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα από τα αντίστοιχα περσινά.

Μάλιστα, σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, το θετικό ισοζύγιο νέων προσλήψεων – απολύσεων/αποχωρήσεων είναι διευρυμένο κατά 19.191 θέσεις εργασίας, καταγράφοντας αξιοσημείωτη βελτίωση. Παρόλα αυτά, στον υπό εξέταση μήνα παρατηρείται μία υποχώρηση του ποσοστού προσλήψεων πλήρους απασχόλησης (50,1%), σε σχέση με τον προηγούμενο Απρίλιο (55,6%), με συνέπεια την ενίσχυση των ελαστικών μορφών απασχόλησης. Η παραπάνω εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα στη διάρκεια του α ́ πενταμήνου του τρέχοντος έτους οι 1 στις 2 νέες προσλήψεις (49,9%) να είναι πλήρους απασχόλησης, τάση που ίσχυε και την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2017. Στους τομείς/κλάδους που εμφάνισαν τη μεγαλύτερη ζήτηση εργασίας τον Μάιο του 2018, περιλαμβάνονται για ακόμη έναν μήνα τα Καταλύματα, η Εστίαση και το Λιανικό/Χονδρικό Εμπόριο, επιβεβαιώνοντας την πολύτιμη συμβολή τους στην τόνωση και στη διάρθρωση της απασχόλησης.

Οριακή μηνιαία αύξηση 0,1% σημείωσε ο Εναρμονισμένος ΔτΚ τον Μάιο του 2018 (Μάιος/Απρίλιος 2018), ενώ σε ετήσια βάση κατέγραψε άνοδο της τάξεως του 0,8% (Μάιος 2018/2017). Παράλληλα, στη διάρκεια του πρώτου πενταμήνου του τρέχοντος έτους παρατηρείται μία υποτονική αύξηση που δεν υπερβαίνει το 0,5% (Α ́ πεντάμηνο 2018/2017: +0,4%), με τις εν γένει εγχώριες επιδόσεις του εναρμονισμένου επιπέδου τιμών να υπολείπονται αρκετά του μέσου όρου των χωρών της Ε.Ε. Ειδικότερα, για τον μήνα Μάιο 2018 ο ετήσιος πληθωρισμός στα Κράτη – Μέλη της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης κινήθηκε στα επίπεδα του 2,0% και 1,9% αντίστοιχα.

Η μεγάλη απόκλιση μεταξύ του εγχώριου ΕνΔΤΚ με τους ευρωπαϊκούς μπορεί να βοηθάει τις προσπάθειες για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των εγχωρίως παραγόμενων προϊόντων, ωστόσο, υπολείπεται σημαντικά του στόχου της ΕΚΤ. Αυτό θα έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο για το σύνολο της ελληνικής οικονομίας, όσο και για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με δανειακές υποχρεώσεις ή όσες επιθυμούν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό, καθώς θα υποχρεωθούν στην καταβολή υψηλότερου κόστους εξυπηρέτησης των δανείων με την άνοδο των επιτοκίων αναφοράς της ΕΚΤ (από το φθινόπωρο του 2019).

Σταθερός στα επίπεδα του Απριλίου 2018 παρέμεινε ο Εναρμονισμένος ΔτΚ τον Μάιο του 2018 (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: +0,1%). Η στασιμότητα του δείκτη ήταν συνέπεια των μειωμένων τιμών της υποκατηγορίας «Ένδυσης & Υπόδησης» (-11,3%), εξαιτίας του θερινού δεκαπενθημέρου εκπτώσεων (midsales Μαΐου), η επίδραση όμως του οποίου εξουδετερώθηκε/αντισταθμίστηκε από τη σταθερή τους τελευταίους μήνες ανοδική τάση του επιπέδου των τιμών στις ομάδες των «Ξενοδοχείων – Καφέ – Εστιατορίων» (+2,2%) και των «Μεταφορών» (+1,9%). Σε σύγκριση με τον Μάιο του 2017, οι μικρής έκτασης πληθωριστικές πιέσεις προήλθαν κυρίως από τις αυξημένες τιμές στις τηλεφωνικές υπηρεσίες της υποκατηγορίας των «Επικοινωνιών» (+3,4%), ενώ η επίδραση των αυξημένων έμμεσων φόρων αποτυπώθηκε στην άνοδο των τιμών στις ομάδες των «Ξενοδοχείων – Καφέ – Εστιατορίων (+2,4%) αλλά και των «Μεταφορών» (+2,0%), λόγω κατά βάση των ακριβότερων καυσίμων (βενζίνη).

πηγή: esee.gr

Σκοπός της Ημερίδας είναι να βοηθηθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να ανταποκριθούν στις δύσκολες σημερινές συνθήκες ανταγωνισμού.

Είσοδος Δωρεάν

πηγή: Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης

Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΙΝΕΜΥ οι κυριότερες οικονομικές εξελίξεις βάσει των τελευταίων διαθέσιμων στοιχείων στον κλάδο του Εμπορίου και στην ελληνική οικονομία εν γένει, συνοψίζονται ως εξής:

• Ετήσια αύξηση /Μηνιαία μείωση του εποχικά διορθωμένου τζίρου – εκτός καυσίμων – στο Λιανικό Εμπόριο.

• Θετικό ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης (Εργάνη) στον ιδιωτικό τομέα.

• Μηνιαία /Ετήσια μείωση του ελλείμματος ισοζυγίου αγαθών.

• Μηνιαία/Ετήσια μείωση της αξίας των ακάλυπτων επιταγών.

• Μηνιαία οριακή αύξηση/Ετήσια υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας.

• Μηνιαία/Ετήσια αύξηση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή/επιπέδου τιμών.

Αξιοσημείωτη ετήσια άνοδο κατέγραψαν οι πωλήσεις λιανικής τον προηγούμενο Μάρτιο, με τη μηνιαία οριακή τους υποχώρηση να αποδίδεται στο πέρας των γενικών χειμερινών εκπτώσεων, ενώ η θετική τους πορεία συνεχίζεται και στη διάρκεια του Α΄ Τριμήνου του 2018 (ετήσια σύγκριση). Ιδιαίτερα θετικά είναι τα μηνύματα που προκύπτουν από το ισοζύγιο αγαθών, καθώς η ετήσια και μηνιαία υποχώρηση του ελλείμματος προκύπτει τόσο από την αύξηση των εξαγωγών όσο και από την παράλληλη υποχώρηση των εισαγωγών. Η ικανοποίηση της συγκεκριμένης παραμέτρου συνιστά αναγκαία συνθήκη για την αναβάθμιση των ελληνικών προϊόντων και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, η καταγεγραμμένη στασιμότητα του ποσοστού ανεργίας των τελευταίων μηνών επιβεβαιώνεται από την ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των απασχολουμένων. Ωστόσο, από τα στοιχεία των ροών μισθωτής απασχόλησης (σύστημα «Εργάνη») για το μήνα Απρίλιο προκύπτει σημαντική επικράτηση των νέων προσλήψεων έναντι των αποχωρήσεων/απολύσεων, με ακόμη ικανοποιητικότερη εξέλιξη την υπερίσχυση των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης έναντι των αντίστοιχων μερικής και εκ περιτροπής. Τέλος, ο τρίτος συναπτός μήνας ανόδου των καταθέσεων των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, αντανακλά την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, το οποίο μετά και την επιτυχή ολοκλήρωση των stress tests οφείλει να επιτελέσει τη βασική του λειτουργία, εκείνη της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.

• Μικρή μηνιαία υποχώρηση κατέγραψε τον μήνα Μάρτιο του 2018 ο εποχικά διορθωμένος, χωρίς καύσιμα, ΔΚΕ στο Λιανικό εμπόριο (Μάρτιος/Φεβρουάριος 2018: -0,2%), ενώ σε ετήσια βάση παρατηρείται σημαντική βελτίωσή του (Μάρτιος 2018/2017: +2,4%). Η οριακή μηνιαία πτώση του δείκτη μπορεί να αποδοθεί στη λήξη των γενικών χειμερινών εκπτώσεων (Ιανουάριος-Φεβρουάριος) και στην επαναφορά των τιμών των προϊόντων που υπόκεινταν σε προσφορές/εκπτώσεις σε υψηλότερα/στα αρχικά επίπεδα. Από την άλλη πλευρά η σύγκριση με τον Μάρτιο του 2017, καταδεικνύει αξιοσημείωτη άνοδο, εξέλιξη η οποία πιθανόν οφείλεται και στο νωρίτερο εορτασμό του φετινού Πάσχα και στη συνεπαγόμενη επίσπευση των εορταστικών αγορών/δώρων.

• Ο εποχικά διορθωμένος, χωρίς καύσιμα, ΔΟ στο Λιανικό Εμπόριο για το ίδιο χρονικό διάστημα, κινήθηκε επίσης ανοδικά σε ετήσια βάση (Μάρτιος 2018/2017: +2,8%), σε σχέση όμως με τον προηγούμενο Φεβρουάριο παρέμεινε αμετάβλητος (Μάρτιος/Φεβρουάριος 2018: 0,0%). Ως εκ τούτου, το επίπεδο των τιμών στο σύνολο των υποκατηγοριών του Λιανικού εμπορίου εμφάνισε μικρή υποχώρηση σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους (Μάρτιος 2017), ενώ θετική είναι η μεταβολή τόσο της αξίας όσο και του όγκου των πωλήσεων λιανικής στο πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους (Α΄ Τρίμηνο 2018/2017: +0,5% & +1,1% αντίστοιχα).

• Η ετήσια αύξηση κατά 2,4% του εποχικά διορθωμένου, χωρίς καύσιμα, ΔΚΕ στο Λιανικό εμπόριο τον προηγούμενο Μάρτιο, είναι απόρροια, πέραν της παγιωμένης ανοδικής πορείας των «Πωλήσεων εκτός καταστημάτων», τόσο της τόνωσης των πωλήσεων στις υποκατηγορίες της «Ένδυσης & Υπόδησης» (+9,1%) όσο και των «Πολυκαταστημάτων» (+8,0%). Αντιθέτως, η υποομάδα των «Τροφίμων – Ποτών & Καπνού» (-4,8%) εξακολουθεί να διαγράφει αρνητική πορεία, καταγράφοντας την υψηλότερη ετήσια πτωτική τάση, άμεσα επηρεαζόμενη από την ανάκαμψη του τζίρου των Super markets (+3,8%).

• Σε μηνιαία βάση ο νωρίτερος φετινός εορτασμός του Πάσχα επηρέασε αρνητικά τα «Μεγάλα καταστήματα τροφίμων» (-1,5%) όπως άλλωστε και τα εξειδικευμένα καταστήματα «Τροφίμων – Ποτών & Καπνού» (-1,7%), εξαιτίας και της περιόδου της νηστείας. Ωστόσο η προαναφερθείσα τάση αντισταθμίστηκε από τον αυξημένο κύκλο εργασιών των «Πολυκαταστημάτων» (+6,4%), της «Ένδυσης & Υπόδησης» (+5,6%) και των «Βιβλίων – Χαρτικών – Λοιπών ειδών» (+2,9%), λόγω της πραγματοποίησης των εορταστικών πασχαλινών αγορών/δώρων. Πρέπει να τονιστεί το γεγονός πως η θετική μηνιαία πορεία του τζίρου της υποκατηγορίας της «Ένδυσης & Υπόδησης», λαμβάνει χώρα τον αμέσως επόμενο μήνα της λήξης των φετινών χειμερινών εκπτώσεων, καταδεικνύοντας την κατώτερη του αναμενομένου πορεία τους. Σε επίπεδο τριμήνου (Α΄ Τρίμηνο 2018/2017) στις ομάδες με τις υψηλότερες πωλήσεις (αξία) κατατάσσονται, πέραν των «Πωλήσεων εκτός καταστημάτων» (+16,1%), εκείνες των «Επίπλων – Ηλ. Ειδών & Οικ. Εξοπλισμού» (+4,7%) και της «Ένδυσης & Υπόδησης» (+4,5%), με την αύξηση όμως της ζήτησης για διαρκή καταναλωτικά αγαθά να επιδεινώνει το εμπορικό ισοζύγιο, λόγω διόγκωσης των εισαγωγών. Αντιθέτως, αντίστροφη πορεία και συρρίκνωση των πωλήσεών τους σημειώνουν τα «Τρόφιμα – Ποτά – Καπνός» (-6,9%) και τα «Βιβλία – Χαρτικά – Λοιπά είδη» (-0,5%), με την τελευταία εξέλιξη να έρχεται σε πλήρη αντίθεση σε σχέση με τη συνολική εικόνα της περιόδου 2017/2016 (+6,0%).

• Οι γενικότερες επιδόσεις του εμπορίου, αναμένεται να κινηθούν ανοδικά κατά τους επόμενους μήνες, τροφοδοτούμενες αφενός από την πολύ ισχυρή τουριστική εισερχόμενη κίνηση, βάσει των έως σήμερα εκτιμήσεων και αφετέρου από τη βελτίωση των προσδοκιών για την ελληνική οικονομία. Η αναμενόμενη ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης και η επικείμενη έξοδος από το τρίτο μνημόνιο, εκτιμάται πως θα συμβάλλουν στην ενίσχυση των ρυθμών μεγέθυνσης και στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.

• Αισθητή βελτίωση σε ετήσια βάση κατέγραψε το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών τον Μάρτιο του 2018 (Μάρτιος 2018/2017: -24,3% ή -476 εκ. €), ενώ σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους η μείωσή του κινήθηκε σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα (Μάρτιος/Φεβρουάριος 2018: -2,4% ή -36,5 εκ. €). Η προκύπτουσα θετική ετήσια εξέλιξη είναι αποτέλεσμα όχι μόνο της ανόδου των εξαγωγών (+11,6% ή +300 εκ. €) αλλά και της ταυτόχρονης υποχώρησης των εισαγωγών (-3,9% ή -176,5 εκ. €), μίας παραμέτρου κομβικής σημασίας για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων. Η ετήσια πτώση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στη βελτίωση του ισοζυγίου καυσίμων, με τις εξαγωγές να κινούνται ανοδικά κατά 11,9% και τις εισαγωγές πτωτικά κατά 21,2%.

• Σε επίπεδο τριμήνου η μείωση του ελλείμματος κατά 3,3% ή κατά 167,0 εκ. € αποδίδεται στο ταχύτερο ρυθμό αύξησης των εξαγωγών έναντι των εισαγωγών (Α΄ Τρίμηνο 2018/2017: +14,9% έναντι +7,1%). Και σε αυτή την περίπτωση το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών περιορίστηκε λόγω της βελτίωσης του ισοζυγίου καυσίμων, καθώς οι εξαγωγές κινήθηκαν ανοδικά κατά 16,1%, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν μόνο κατά 3,0%. Εντούτοις και παρά την άκρως ικανοποιητική εξέλιξη του Μαρτίου, σε δωδεκαμηνιαία συγκριτική βάση (Απρίλιος 2017 – Μάρτιος 2018/Απρίλιος 2016 – Μάρτιος 2017) καταγράφεται επιδείνωση του ελλειμματικού ισοζυγίου αγαθών κατά 3,8% (ή κατά 666 εκ. €), με αποτέλεσμα να ανέρχεται πλέον στα 18,19 δις €

• Η στασιμότητα των μηνών Δεκεμβρίου 2017 και Ιανουαρίου 2018 διατηρήθηκε και το Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, με αποτέλεσμα το ποσοστό ανεργίας να εξακολουθεί να κυμαίνεται στα επίπεδα του 20,8%. Κύριο γνώρισμα των δύο πρώτων μηνών του 2018 είναι η σταθερή μηνιαία υποχώρηση του αριθμού των απασχολουμένων (-15.900 άτομα τον Ιανουάριο & -14.200 άτομα το Φεβρουάριο) και η ταυτόχρονη μικρής έκτασης μείωση των ανέργων (-8.400 & -2.000 άτομα αντίστοιχα). Η παγιοποίηση της ανεργίας σε υψηλά ποσοστά αντικατοπτρίζεται και από το γεγονός πως η ανεργία των νέων (15 – 24 ετών) παραμένει ανυποχώρητη στα επίπεδα του 45,4%, ελάχιστα μικρότερη σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2017 (46,4%). Συνέπεια των παρατηρούμενων αγκυλώσεων στην αγορά εργασίας, με χαρακτηριστικότερη όλων το ανυποχώρητο μη μισθολογικό κόστος, είναι η τεράστια απόκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τόσο σε σύγκριση με το σύνολο των Κρατών – Μελών της Ε.Ε. όσο και με εκείνα της Ευρωζώνης (7,1% & 8,5% αντίστοιχα).

• Υπερίσχυση για τρίτο συνεχόμενο μήνα των νέων προσλήψεων έναντι των αποχωρήσεων/απολύσεων ανέδειξαν τα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «Εργάνη» για το μήνα Απρίλιο 2018. Μάλιστα το θετικό ισοζύγιο ξεπέρασε τις 100.000 άτομα, συνιστώντας την καλύτερη επίδοση ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης καταγεγραμμένου μήνα (Ιανουάριος 2001 – Απρίλιος 2018), με τους κλάδους του Τουρισμού, της Εστίασης και του Εμπορίου να συνδράμουν καθοριστικά στη διαμόρφωση του παραπάνω αποτελέσματος. Συνέπεια της προαναφερθείσας εξέλιξης αποτελεί η επικράτηση των νέων προσλήψεων κατά 155.826 θέσεις εργασίας στη διάρκεια του πρώτου τετραμήνου του τρέχοντος έτους, με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προσλήψεων να είναι εξίσου βελτιωμένα. Ειδικότερα, οι προσλήψεις πλήρους απασχόλησης τον προηγούμενο Απρίλιο υπερίσχυσαν των αντίστοιχων συμβάσεων ευέλικτης εργασίας (55,6% έναντι 44,4%), μία τάση η οποία επαναλαμβάνεται για δεύτερο διαδοχικό μήνα και η οποία συνέβαλε στη συνολική βελτίωση της αναλογίας των νέων προσλήψεων μεταξύ πλήρους και μερικής/εκ περιτροπής απασχόλησης (49,8% έναντι 50,2% αντίστοιχα) κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2018.

• Ανοδική τάση κατέγραψε ο Εναρμονισμένος ΔτΚ τον Απρίλιο του 2018, τόσο σε μηνιαία (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: +1,0%) όσο και σε ετήσια βάση (Απρίλιος 2018/2017: +0,5%). Οι παραπάνω μεταβολές αν και θετικές δεν κινούνται στα επιθυμητά επίπεδα (στόχος ΕΚΤ για πληθωρισμό: χαμηλότερα αλλά κοντά στο 2%), καταδεικνύοντας το πρόβλημα της ελλιπούς ζήτησης/χαμηλής καταναλωτικής δαπάνης, εξαιτίας της συρρίκνωσης των διαθέσιμων εισοδημάτων. Οι αποκλίσεις από το μέσο επίπεδο τιμών στα Κράτη – Μέλη της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές (Απρίλιος 2018: +1,4% & +1,2% αντίστοιχα), ενώ προβληματισμό προκαλεί το γεγονός της εδραίωσης της υποτονικής τάσης του ετήσιου Εναρμονισμένου ΔτΚ καθόλη τη διάρκεια του πρώτου τετραμήνου του 2018. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συγκυρία λειτουργεί ευνοϊκά για την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων προϊόντων και υπηρεσιών.

• Η μηνιαία αύξηση του Εναρμονισμένου ΔτΚ (Απρίλιος/Μάρτιος 2018: +1,0%) προήλθε σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση της ομάδας «Ένδυσης & Υπόδησης» (+10,7%) και δευτερευόντως από τις υποκατηγορίες των «Επικοινωνιών» (+3,4%) και των «Ξενοδοχείων – Καφέ – Εστιατορίων» (+1,4%). Από την άλλη πλευρά, σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2017, η έμμεση φορολογία των καπνικών («Αλκοολούχα ποτά & καπνός»: +3,6%) σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές στις τηλεφωνικές υπηρεσίες («Επικοινωνίες»: +3,4%) αποτέλεσαν τις κυριότερες παραμέτρους της καταγραφείσας αύξησης (Απρίλιος 2018/2017: +0,5%). Στον αντίποδα οι φθηνότερες τιμές τόσο στα «Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού & υπηρεσίες» (-2,0%) όσο και στην «Στέγαση» (-1,6%), μετρίασαν το εύρος των πληθωριστικών τάσεων.