Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2021

Αποτελέσματα έρευνας των χειμερινών εκπτώσεων 2021

Η περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων συνιστά τις «Αλκυονίδες ημέρες» του λιανικού εμπορίου λειτουργώντας ως το διάστημα της ενδυνάμωσης των σχέσεων
των εμπόρων και των καταναλωτών. Παράλληλα, οι χειμερινές εκπτώσεις συνήθως προετοιμάζουν την αγορά για τη μετάβαση προς την καλοκαιρινή- τουριστική περίοδο, η οποία είναι ένα διάστημα ευφορίας για την ελληνική οικονομία. Όμως η υγειονομική κρίση και ο φαύλος κύκλος των lockdowns, έχουν προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις στη διάρθρωση του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων του λιανικού εμπορίου. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. ο κύκλος εργασιών μειώθηκε κατά -8.6% το διάστημα 2020/2019. Όμως η υποχώρηση αυτή δεν είναι οριζόντια αλλά αντανακλά τις ενδότερες κλαδικές ανισότητες του οικοσυστήματος του λιανικού εμπορίου. Παραδοσιακές «εκπτωτικές κατηγορίες» όπως τα καλλυντικά (-39,4%), η ένδυση (-36,6%) και η υπόδηση (-34,9%) καταγράφουν σημαντική πτώση.2 Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο η ένδυση απώλεσε τζίρο της τάξης του 1,7 δις ευρώ εντός του 2020.

Αναμφίβολα οι απώλειες που καταγράφονται στο λιανικό εμπόριο αντανακλούν, πέρα από τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη στρεβλή λειτουργία της αγοράς. Ένα χαρακτηριστικό της στρεβλότητας αυτής είναι πως τους τελευταίους τρείς μήνες (Δεκέμβριος 2020 – Φεβρουάριος 2021) η αγορά έχει λειτουργήσει κάτω από τρείς διαφορετικές ταχύτητες: α. το click-away κατά την εορταστική περίοδο, β. την ελεύθερη πρόσβαση στα εμπορικά καταστήματα από τις 18 Ιανουαρίου η οποία ωστόσο για ορισμένες περιφέρειες διήρκησε μόνο μέχρι και το τέλος του μήνα και γ. το συνδυασμό των μεθόδων click-away και click-in-shop μέχρι τις 10 Φεβρουαρίου για Αττική, Θεσσαλονίκη, Αχαΐα και Εύβοια. Μάλιστα στη συνέχεια είχαμε και νέες οι γεωγραφικές διαφοροποιήσεις στη λειτουργία της αγοράς, δηλαδή η επιβολή του πλήρους lockdown στα καταστήματα και το υβριδικό μοντέλο click-away και click- in-shop σε κάποιες περιοχές της χώρας, αλλά και την πλήρη ελεύθερη λειτουργία σε περιφέρειες όπως το Νότιο Αιγαίο. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα δεν είναι τυχαίο πως η εκπτωτική περίοδος, ειδικά για τις πολύ μικρές και μικρές εμπορικές επιχειρήσεις που παρουσιάζουν περιορισμένη ψηφιοποίηση, συνιστά μια ακόμα συνιστώσα στην προβληματική περίοδο λειτουργίας της αγοράς.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποίησε πανελλαδική έρευνα σε 460 επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου για την εκπτωτική περίοδο. Ενδεχομένως πρόκειται για μια επιλογή η οποία ίσως, σε πρώτη ανάγνωση, φανεί παράδοξη λόγω των κλειστών καταστημάτων. Εντούτοις, η ίδια η ιδιοτυπία της περιόδου απαιτεί την αποτύπωση/ αξιολόγηση της κατάστασης όσον αφορά τόσο την μεταβολή του εκπτωτικού τζίρου και την αξιολόγηση των εναλλακτικών μεθόδων πώλησης (click- away, click-in-shop και τηλεφωνικές παραγγελίες) όσο και των εκτιμήσεων και των προσδοκιών των επιχειρήσεων. Τα αποτελέσματα της έρευνας συνοψίζονται ως εξής:

• Συνολικά, οι πωλήσεις της περιόδου των εκπτώσεων ήταν εξαιρετικά συρρικνωμένες τόσο στις δύο πρώτες εβδομάδες, οπότε η πρόσβαση των καταναλωτών ήταν ελεύθερη, όσο ασφαλώς και στη συνέχεια όταν επιβλήθηκε το lockdown σε μεγάλες γεωγραφικές περιοχές (Διαγράμματα 1 και 2). Είναι χαρακτηριστικό πως περισσότερες από 9 στις 10 επιχειρήσεις καταγράφει χαμηλότερο εκπτωτικό κύκλο εργασιών για το 2020 σε σχέση με το 2019.
• Ωστόσο, οι επιδόσεις των δυο πρώτων εβδομάδων, σε σχέση με τη συνολικότερη εικόνα της εκπτωτικής περιόδου, είναι αρκετά καλύτερες. Η διαφοροποίηση αυτή έχει διττή ανάγνωση. Πρώτον, λόγω των παραδοσιακά καλύτερων επιδόσεων που καταγράφονται κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο των εκπτώσεων και δεύτερον λόγω των αρνητικών επιπτώσεων του κλεισίματος της αγοράς (lockdowns) από τα μέσα του Φεβρουαρίου στην περιφέρεια Αττικής, Αχαΐας Εύβοιας, που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 65% του συνόλου των επιχειρήσεων.
• Ενδιαφέροντα είναι τα αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με την αποτυχία των εναλλακτικών μεθόδων πώλησης και ιδίως του click-away. Είναι χαρακτηριστικό πως μονάχα για 1 από τις 10 επιχειρήσεις αποτέλεσε τον τρόπο (μέθοδο) που απέδωσε περισσότερο βάσει και των μέτρων που ισχύουν σε κάθε περιοχή και κλάδο. Το click- in-shop φαίνεται πως απέδωσε περισσότερο καθώς περίπου 4 στις 10 επιχειρήσεις σημειώνουν ότι αποτέλεσε την πιο αποδοτική μέθοδο εν μέσω των μέτρων υγειονομικής προστασίας. Η παράδοση/ αποστολή κατ’ οίκον δεν ενθουσίασε καθώς μόνο 2 στις 10 επιχειρήσεις τη χαρακτήρισαν πιο αποδοτική (Διάγραμμα 3).
• Σε κλαδικό επίπεδο, οι χειρότερες επιδόσεις καταγράφονται στον κλάδο των ειδών ένδυσης και υπόδησης όπου για το 95,6% των επιχειρήσεων οι επιδόσεις των χειμερινών εκπτώσεων για το 2021 είναι χειρότερες από τις αντίστοιχες του 2020. Το εύρημα αυτό αφενός συνδέεται με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία οι κλάδοι της ένδυσης και της υπόδησης είναι αυτοί που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση υγείας, και αφετέρου δείχνει τις περιορισμένες επιδόσεις της μεθόδου του “click-in-shop” το οποίο υιοθετήθηκε από τα εμπορικά καταστήματα ένδυσης- υπόδησης (Πίνακας 1).
• Ωστόσο για τις επιχειρήσεις εκείνες –επώνυμες φίρμες και μεγαλύτερες σε μέγεθος- που είχαν οργανωμένο το e-shop και δίκτυο διανομής η κατάσταση είναι σαφώς καλύτερη από το γενικό σύνολο αφού καταγράφουν μειώσεις σε σχέση με την περσινή περίοδο της τάξης του -10% και -20%.
• Σε επίπεδο μεγάλης γεωγραφικής περιφέρειας, η Κεντρική Ελλάδα είναι αυτή που καταγράφει τις καλύτερες επιδόσεις καθώς το 10% των επιχειρήσεων είχε καλύτερες εκπτωτικές επιδόσεις σε σχέση με το 2020. Τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη καταγράφουν τις χαμηλότερες θετικές επιδόσεις (2.3%) ως αποτέλεσμα και του γεγονότος ότι για αρκετές από τις περιοχές αυτές δεν ίσχυσε η ελεύθερη πρόσβαση των καταναλωτών (Πίνακας 2).
• Η αρνητική στάση των εμπορικών επιχειρήσεων προς τις εναλλακτικές μεθόδους πώλησης αποτυπώνεται στο γεγονός ότι περίπου 8 στις 10 επιχειρήσεις δεν προτίθενται να διατηρήσουν τις νέες μεθόδους πώλησης μετά το τέλος της πανδημίας (Διάγραμμα 4).
• Για 2 στις 3 (66%) οι πωλήσεις των χειμερινών εκπτώσεων ήταν χειρότερες σε σχέση με τις προσδοκίες τους. Από την άλλη πλευρά, για μία στις τέσσερις επιχειρήσεις (26%) οι πωλήσεις στων εκπτώσεων κινήθηκαν στα αναμενόμενα επίπεδα, επίδοση ωστόσο βελτιωμένη σε σχέση με την αντίστοιχη των θερινών εκπτώσεων 2020 (12%). Το στοιχείο αυτό τεκμηριώνει την προσαρμογή των προσδοκιών των εμπορικών επιχειρήσεων στις έκτακτες συνθήκες της πανδημίας (Διάγραμμα 5).
• Ιδιαίτερη σημασία έχει η διερεύνηση της έντασης της πτώσης του κύκλου εργασιών κατά τις χειμερινές εκπτώσεις. Ειδικότερα, σχεδόν 4 στις 10 (38,3%) επιχειρήσεις παρουσίασαν εξαιρετική μείωση του τζίρου η οποία ξεπερνάει το 40%. Επίσης, 1 στις 4 επιχειρήσεις (23,1%) προσδιόρισαν την υποχώρηση του τζίρου μεταξύ 31% και 40%. Σωρευτικά, σχεδόν 9 στις 10 επιχειρήσεις παρατήρησαν συρρίκνωση του τζίρου μεγαλύτερης του 20% κατά τη χειμερινή περίοδο (Διάγραμμα 6).
• Ένα μεγάλο τμήμα των επιχειρήσεων (43,4%) διαμόρφωσαν τις εκπτώσεις τους μεταξύ 20% και 40%. Εντούτοις, το ίδιο, σωρευτικά, μερίδιο επιχειρήσεων (44,1%) προχώρησε σε ακόμα υψηλότερο ποσοστό εκπτώσεων, άνω του 40%, ως εμπορική τακτική προσέλκυσης πελατών (Διάγραμμα 7). Το εύρημα αυτό είναι ενδεικτικό των πιέσεων που ασκήθηκαν στον κλάδο εν μέσω πανδημίας αλλά και της προσπάθειας των επιχειρήσεων να τονώσουν την εμπορική κίνηση.
• Σχεδόν 9 στις 10 επιχειρήσεις (89,4%) χαρακτήρισαν τους καταναλωτές πιο συγκρατημένους στις αγορές τους λόγω πανδημίας, με το αποτέλεσμα αυτό να δικαιολογείται με βάση τα παραπάνω ευρήματα της έρευνας (Διάγραμμα 8). Σε παρόμοια επίπεδα είχαν κυμανθεί οι απαντήσεις και κατά τις θερινές εκπτώσεις (85,0%).
• Εν μέσω υγειονομικής κρίσης και περιορισμών μόνο 3 στις 10 (29%) επιχειρήσεις που βρίσκονται σε αναστολή λειτουργίας με κρατική εντολή πραγματοποίησαν κυρίως πωλήσεις μέσω είτε e-shop είτε κοινωνικών δικτύων. Αντίθετα 7 στις 10 επιχειρήσεις είτε δεν πραγματοποίησαν καθόλου πωλήσεις είτε στράφηκαν στις τηλεφωνικές παραγγελίες (Διάγραμμα 9).
• Η ολοκλήρωση των αγορών και κατά την περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων έγινε σε μεγάλο βαθμό μέσω καρτών. Ειδικότερα, 6 στις 10 επιχειρήσεις κατέγραψαν συναλλαγές που έλαβαν χώρα μέσω κυρίως καρτών ενώ μόλις 1 στις 10 σημείωσε πωλήσεις που έγιναν κυρίως μέσω μετρητών (Διάγραμμα 10).

Η ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα ήταν τηλεφωνική με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου σε δείγμα 460 επιχειρήσεων που συμμετείχαν στις χειμερινές εκπτώσεις και δραστηριοποιούνταν στον οικιακό εξοπλισμό, στα ψυχαγωγικά/ επιμορφωτικά είδη και στην ένδυση/ υπόδηση. Το δείγμα καθορίστηκε βάσει στρωματοποιημένης δειγματοληψίας σύμφωνα με τη δραστηριότητα και τη μεγάλη γεωγραφική περιοχή της επιχείρησης. Στην έρευνα απασχολήθηκαν: 2 επόπτες και 7 ερευνητές.

Δελτίο Τύπου

«H κίνηση των εμπορικών καταστημάτων κατά τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2019»

Οι εκπτώσεις αποτελούν κεντρικό θέμα συζήτησης στο δημόσιο διάλογο για το εμπόριο, την οικονομία και την αγορά από τις αρχές τους 20 ου αιώνα. Συμβάλλουν στη βελτίωση του κλίματος αφού δημιουργούν προσδοκίες στους εμπόρους και ευκαιρίες για τους καταναλωτές. Τα ποσοστά της έκπτωσης, η διάρκειά τους και ασφαλώς τα αποτελέσματα της κάθε περιόδου απασχολούν όχι μόνο τους εμπόρους και τους καταναλωτές αλλά και πολλούς άλλους θεσμικούς φορείς. Μάλιστα σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού τα αποτελέσματα των εκπτώσεων είχαν ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφού συχνά επιδρούσαν ευεργετικά. Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποίησε όπως κάθε φορά την περιοδική έρευνα για την κίνηση της αγοράς κατά τη γενική χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2019. Η έρευνα ήταν τηλεφωνική με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου σε δείγμα 350 επιχειρήσεων, εφαρμόζοντας στρωματοποιημένη δειγματοληψία σε δύο στάδια, σε εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας.

Σύνοψη αποτελεσμάτων

• Τα αποτελέσματα των χειμερινών εκπτώσεων 2019 δεν ήταν θετικά για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων αφού στο μεγαλύτερο μέρος τους κατέγραψαν πτώση στις πωλήσεις τους σε σύγκριση με πέρυσι. Συγκεκριμένα, για τις 7 στις 10 επιχειρήσεις οι πωλήσεις ήταν χαμηλότερες σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2018 ενώ για το 24% του συνόλου παρέμειναν σταθερές και μόνο το 8% κινήθηκε σε καλύτερα επίπεδα.
• Ως προς το ύψος του ποσοστού έκπτωσης στις εμπορικές αγορές, 1 στις 3 επιχειρήσεις διαμόρφωσε το ποσοστό έκπτωσης μεταξύ 21% και 40%, ενώ 1 στις 4 πραγματοποίησε εκπτώσεις μικρότερης τάξης, έως και 20%.
• Το 49% των επιχειρηματιών διέκρινε το διάστημα του Ιανουαρίου ως την καλύτερη περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων, από άποψη αγοραστικής κίνησης,
• Σχετικά με τη λειτουργία του καταστήματος την Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2019, 2 στους 3 επιχειρηματίες υποστήριξαν ότι δεν επηρέασε το τζίρο της εκπτωτικής περιόδου, ενώ 1 στους 4 επιχειρηματίες θεωρεί πως επηρέασε αρνητικά και μόλις το 6% ότι τον επηρέασε θετικά.

Αναλυτικά αποτελέσματα της έρευνας για την εμπορική κίνηση της γενικής χειμερινής εκπτωτικής περιόδου 2019

1. Πορεία πωλήσεων
Σε ό,τι αφορά τις πωλήσεις, οι επιδόσεις των επιχειρήσεων κινούνται καθοδικά καθώς το 67% των επιχειρήσεων εμφανίζει επιδείνωση των πωλήσεων κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων του 2019 σε σχέση με εκείνες του 2018. Μία στις τέσσερις (1 στις 4) επιχειρήσεις παραμένει στα ίδια επίπεδα ενώ μόλις το 8% σημείωσε βελτίωση.

Οι πωλήσεις κατά τις γενικές χειμερινές εκπτώσεις το 2019 δεν είναι ενθαρρυντικές συγκριτικά τόσο με εκείνες γενικών χειμερινών του 2018 όσο και με τις αντίστοιχες των θερινών του 2018. Ο λόγος εντοπίζεται στο γεγονός πως το ποσοστό των επιχειρήσεων που εμφάνισαν πτώση των πωλήσεων ενισχύθηκε οριακά, εις βάρος όσων επιχειρήσεων εμφανίζουν σταθερότητα στις πωλήσεις (σύγκριση γενικών χειμερινών 2019 με τις δύο προηγούμενες γενικές) ή ενίσχυση των πωλήσεων (σύγκριση γενικών χειμερινών 2019 με τις αντίστοιχες θερινές του 2018).

Από τις επιχειρήσεις που παρουσίασαν πτώση του τζίρου κατά τη διάρκεια των γενικών χειμερινών εκπτώσεων του 2019 συγκριτικά με πέρυσι, 4 στις 10 (42%) κατέγραψαν μείωση έως 20%, ενώ συρρίκνωση του κύκλου εργασιών από 21% έως 40% παρουσίασε το 33%. Ακόμη μεγαλύτερη μείωση στις πωλήσεις (41%+) παρουσίασε το 16% των επιχειρηματικών μονάδων.

2. Ποσοστό έκπτωσης
Μία (1) στις τρεις (3) επιχειρήσεις, διαμόρφωσε το ποσοστό της έκπτωσης μεταξύ 21% και 40%, ενώ το 44% των επιχειρήσεων άνω του 40%. Ωστόσο, σχεδόν 1 στις 4 επιχειρήσεις περιόρισε το ποσοστό κάτω του 20% στα προς διάθεση προϊόντα της.

Οι επιδόσεις αυτές δεν διαφοροποιούνται σε μεγάλο βαθμό συγκριτικά με τις χειμερινές εκπτώσεις του 2018 καθώς πέρυσι, το 35% των επιχειρήσεων προχώρησε σε εκπτώσεις σε ποσοστό μεταξύ 21% έως 40%, ενώ το 26% των επιχειρηματικών μονάδων δεν ξεπέρασε το ποσοστό έκπτωσης του 20%. Αντίθετα, το μερίδιο των επιχειρήσεων που διενέργησε εκπτώσεις μεταξύ 21% και 40% κατά τις γενικές θερινές εκπτώσεις του 2018 ήταν σαφώς υψηλότερο (42%).

3. Συγκέντρωση/διάρθρωση των επιχειρήσεων ανά κατηγορία μεταβολής τζίρου (+/-)
Η διάρθρωση των επιχειρήσεων που παρουσίασαν πτώση των πωλήσεων δεν διαφοροποιείται ουσιαστικά σε σχέση με εκείνη των γενικών χειμερινών εκπτώσεων του 2018. Κατά τις περσινές χειμερινές εκπτώσεις, συρρίκνωση έως 20% του τζίρου παρουσίασε το 43% (2019: 42%), ενώ πτώση του κύκλου εργασιών από 21% έως 40% εμφάνισε το 38% των μονάδων (2019: 33%). Αντίθετα, υποχώρηση του κύκλου εργασιών έως 20% είχε σημειώσει το 54% των επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια των γενικών θερινών εκπτώσεων 2018.

4. Η καλύτερη περίοδος
Η πλειονότητα των επιχειρηματιών (49%), χαρακτήρισε την περίοδο από 7 Ιανουαρίου έως 31 Ιανουαρίου ως την καλύτερη περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων. Αντίθετα, σχεδόν 1 στους 4 (23%) χαρακτήρισε ως καλύτερη περίοδο το χρονικό διάστημα 1/2 έως 15/2, ενώ μόλις το 9% το διάστημα 16/2 έως το πέρας της εκπτωτικής περιόδου. Εντούτοις, σημαντικό ήταν το ποσοστό των επιχειρηματιών (18%) που δεν παρατήρησε κάποια σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των συγκεκριμένων χρονικών περιόδων.

Σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα των χειμερινών εκπτώσεων, παρατηρούνται αρκετές διαφορές αναφορικά με την καλύτερη, από άποψη αγοραστικής κίνησης, περίοδο. Η κυριότερη μεταβολή εντοπίζεται στη σημαντική υποχώρηση του μηνός Ιανουαρίου, η οποία ωστόσο συγκεντρώνει τις περισσότερες θετικές απαντήσεις.

5. Τρόπος πληρωμής
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος πληρωμής που επέλεξαν οι καταναλωτές για την πραγματοποίηση των αγορών τους κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων του 2019. Ειδικότερα, σχεδόν οι μισοί (49%) χρησιμοποίησαν κυρίως κάρτες και ακολούθησαν όσοι επέλεξαν τόσο κάρτες όσο και μετρητά (36%). Τέλος, μόνο το 14% επέλεξε μόνο μετρητά.

Σε σχέση τόσο με τις γενικές χειμερινές εκπτώσεις του 2018 όσο και με τις θερινές του ίδιου έτους, παρατηρήθηκε συρρίκνωση του ποσοστού των καταναλωτών που προτίμησε τα μετρητά. Εντούτοις, τα δεδομένα μαρτυρούν πως οι τελευταίοι μετακινήθηκαν στην ομάδα που χρησιμοποιεί πλέον και τις δύο μεθόδους πληρωμών.

6. Η λειτουργία της Κυριακής 20 Ιανουαρίου
Σύμφωνα με το 64% των επιχειρηματιών, η λειτουργία των καταστημάτων κατά την Κυριακή 20 Ιανουαρίου δεν επηρέασε το συνολικό τζίρο της γενικής χειμερινής εκπτωτικής περιόδου. Παράλληλα, το 26% των επιχειρηματιών θεωρεί πως η συγκεκριμένη Κυριακή λειτούργησε αρνητικά στο συνολικό κύκλο εργασιών της εν λόγω περιόδου. Αντίθετα, μόνο για το 6% των επιχειρηματιών η λειτουργία των καταστημάτων τη συγκεκριμένη Κυριακή επηρέασε θετικά το συνολικό τζίρο των επιχειρήσεων κατά την εκπτωτική περίοδο.

Το ποσοστό των επιχειρηματιών που θεωρούν πως η λειτουργία των καταστημάτων την Κυριακή κατά τη διάρκεια των γενικών εκπτωτικών περιόδων συνεισφέρει θετικά στον τζίρο παραμένει εξαιρετικά χαμηλό. Ωστόσο, παρατηρείται μια μετατόπιση των επιχειρηματιών που θεωρούσαν πως η Κυριακάτικη λειτουργία έχει αρνητικές επιπτώσεις προς εκείνους που πιστεύουν πως έχει ουδέτερες (σύγκριση χειμερινών εκπτώσεων 2019 και θερινών 2018), χωρίς όμως να παγιώνεται αυτή η τάση. Αντίθετα, η τελευταία παρουσιάζει μεγάλη μεταβλητότητα (σύγκριση γενικών χειμερινών εκπτώσεων 2019 και γενικών χειμερινών 2018).

7. Τρόπος κάλυψης των αναγκών απασχόλησης
Η πλειονότητα των επιχειρηματιών (73%) που άνοιξαν την Κυριακή 20 Ιανουαρίου τα καταστήματά τους, έχουν επωμιστεί οι ίδιοι την κάλυψη της ανάγκης απασχόλησης προσωπικού, ενώ το 17% έχει επεκτείνει το ωράριο των υπαλλήλων που απασχολεί. Αντίθετα, μόλις το 2% έχει προσλάβει επιπλέον υπάλληλο για την κάλυψη της κυριακάτικης λειτουργίας των καταστημάτων, εύρημα που διασκεδάζει σε μεγάλο βαθμό το επιχείρημα περί τόνωσης της απασχόλησης από τη διεύρυνση του ωραρίου τις Κυριακές.

Σε κάθε περίπτωση, το ποσοστό των επιχειρηματιών που επωμίζονται προσωπικά την κάλυψη της ανάγκης προσωπικού κατά την κυριακάτικη λειτουργία της επιχείρησης της παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε όλη τη διάρκεια των γενικών εκπτωτικών περιόδων.

8. Πωλήσεις ανά κατηγορία αγαθών
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση των πωλήσεων ανά κατηγορία αγαθών κατά τις γενικές χειμερινές εκπτώσεις του 2019. Οι πιέσεις στην ένδυση και υπόδηση είναι εξαιρετικά ισχυρές ενώ ακολουθούν τα είδη οικιακού εξοπλισμού. Παράλληλα, αξιοσημείωτες αντοχές παρουσιάζουν τα είδη ψυχαγωγίας και τα επιμορφωτικά προϊόντα, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει πως οι πωλήσεις των τελευταίων βρίσκονται σε άνοδο.

«Υποτονική η κίνηση των εμπορικών καταστημάτων κατά τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2018»

Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποίησε την περιοδική έρευνα για την κίνηση της αγοράς κατά τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2018. Η έρευνα ήταν τηλεφωνική με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου σε δείγμα 250 επιχειρήσεων, εφαρμόζοντας στρωματοποιημένη δειγματοληψία σε δύο στάδια, σε εμπορικές αγορές αστικών κέντρων της χώρας. Παράλληλα καταγράφηκαν οι απόψεις πολλών Εμπορικών Συλλόγων.

Σε γενικές γραμμές το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι χειμερινές εκπτώσεις Ιανουάριος/Φεβρουάριος 2018 ήταν υποβαθμισμένες αφού μάλλον η Χριστουγεννιάτικη κίνηση μοιάζει να «έκλεψε την παράσταση».

Σύνοψη αποτελεσμάτων

• Τη φετινή χειμερινή εκπτωτική περίοδο οι επιχειρήσεις στο μεγαλύτερο μέρος τους είχαν πτώση στις πωλήσεις τους σε σύγκριση με πέρυσι. Συγκεκριμένα, για παραπάνω από 6 στους 10 επιχειρηματίες οι πωλήσεις τους τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο ήταν χαμηλότερες σε σύγκριση με το 2017. Ποσοστό 26% δήλωσε ότι παρέμειναν σταθερές και το 8% ότι κινήθηκαν καλύτερα.
• Ως προς το ύψος του ποσοστού έκπτωσης στις εμπορικές αγορές μία στις τρεις επιχειρήσεις, διαμόρφωσε το ποσοστό των εκπτώσεων μεταξύ 21% και 40%, ενώ μία στις τέσσερις πραγματοποίησε εκπτώσεις μικρότερης τάξης, έως και 20%.
• Σύμφωνα με το 58% των επιχειρηματιών ο Ιανουάριος από άποψη αγοραστικής κίνησης ήταν ο καλύτερος μήνας των εκπτώσεων.
• Σχετικά με τη λειτουργία των καταστημάτων την Κυριακή 14 Ιανουαρίου, 7 στους 10 δηλώνουν ότι δεν επηρέασε το τζίρο της εκπτωτικής περιόδου, ενώ 1 στους 4 επιχειρηματίες θεωρεί πως επηρέασε αρνητικά και μόλις το 2% ότι τον επηρέασε θετικά.
• Η μείωση σε σχέση με το δίμηνο του 2017 που εκτιμάται από τους Εμπορικούς Συλλόγους σε όλη τη χώρα φτάνει το 8,8% (484 εκ. ευρώ), διαμορφώνοντας την εκτίμηση για το τζίρο του πρώτου διμήνου του 2018 σε 5,02 δις ευρώ από 5,5 δις το 2017.

Αναλυτικά αποτελέσματα της έρευνας
Περίπου μία στις τρεις επιχειρήσεις, διαμόρφωσε το ποσοστό των εκπτώσεων μεταξύ 21% και 40%, μειωμένο κατά δέκα μονάδες με το αντίστοιχο ποσοστό που εκτιμήθηκε για τις θερινές εκπτώσεις του 2017. Αντιθέτως αυξάνεται το ποσοστό των επιχειρήσεων που επέλεξαν μικρότερης τάξης έκπτωση, συγκεκριμένα μία στις τέσσερις πραγματοποίησε εκπτώσεις έως και 20%. Τέλος τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις είχαν άνω του 40% έκπτωση στα διαθέσιμα προϊόντα.

Όσον αφορά τις πωλήσεις, μετά τη βελτίωση που παρατηρήθηκε στις θερινές εκπτώσεις του 2017, η εικόνα σε σύγκριση με τη χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2017 δεν φαίνεται να διαφοροποιείται σημαντικά. Η πλειονότητα των επιχειρηματιών, σε ποσοστό 66%, δήλωσε ότι την χειμερινή εκπτωτική περίοδο του 2018 οι πωλήσεις ήταν μικρότερες σε σύγκριση με το 2017, το 26% ότι παρέμειναν σταθερές και το 8% ότι κινήθηκαν καλύτερα.

Από τις επιχειρήσεις που παρουσίασαν μικρότερο τζίρο στις χειμερινές εκπτώσεις του 2018 σε σύγκριση με το 2017 τέσσερις στις δέκα είχαν μείωση έως 20%, το ίδιο περίπου ποσοστό εμφάνισε μείωση μεταξύ 21% και 40% και 16% των επιχειρήσεων παρουσίασε μείωση πωλήσεων άνω του 40%.

Η πλειονότητα των επιχειρηματιών σε ποσοστό 58%, δήλωσε ότι η καλύτερη περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων ήταν από 8/1 έως 31/1, ένας στους τέσσερις δήλωσε ότι ο Φεβρουάριος αποτέλεσε την καλύτερη περίοδο των εκπτώσεων και 14% των επιχειρηματιών δεν παρατήρησε κάποια σημαντική διαφοροποίηση.

Όσον αφορά τον τρόπο πληρωμής που επέλεξαν οι καταναλωτές για τις αγορές τους εντός των χειμερινών εκπτώσεων, το 51% των επιχειρηματιών απάντησε ότι ήταν κυρίως με κάρτες, το 31% ότι χρησιμοποίησαν κάρτες και μετρητά στον ίδιο βαθμό και το 18% κυρίως με μετρητά.

Για τα καταστήματα που άνοιξαν την Κυριακή 14 Ιανουαρίου, σε σύγκριση με τη θερινή περίοδο του 2017, εκτιμήθηκε το ποσοστό των επιχειρηματιών που δηλώνει ότι η λειτουργία του καταστήματός τους την εν λόγω ημέρα δεν επηρέασε τον συνολικό τζίρο της εκπτωτικής περιόδου. Ένας στους τέσσερις επιχειρηματίες πιστεύει ότι η λειτουργία του καταστήματος την Κυριακή 14 Ιανουαρίου επηρέασε αρνητικά τον συνολικό τζίρο και μόλις το 2% ότι τον επηρέασε θετικά.

Η πλειονότητα των επιχειρηματιών που άνοιξαν την Κυριακή 14 Ιανουαρίου τα καταστήματά τους, έχουν επωμιστεί οι ίδιοι την κάλυψη της ανάγκης απασχόλησης προσωπικού, ενώ το 24% έχει επεκτείνει το ωράριο των υπαλλήλων που απασχολεί, τέλος μόλις 1% έχει προσλάβει επιπλέον υπάλληλο για την κάλυψη της ανάγκης.

Η κίνηση της φετινής χειμερινής εκπτωτικής περιόδου στις συμβεβλημένες εμπορικές επιχειρήσεις των ΑΚΕ σε Πειραιά – Θεσσαλονίκη – Πάτρα – Αλεξανδρούπολη

Σε συνέχεια των προηγούμενων τακτικών ερευνών του Ινστιτούτου που πραγματοποιήθηκαν στις συμβεβλημένες εμπορικές  επιχειρήσεις του Open Mall του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Αλεξανδρούπολης, θα παρουσιαστούν τα ευρήματα της έρευνας για την κίνηση κατά την χειμερινή εκπτωτική περίοδο για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Τα αποτελέσματα για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ παρουσιάζονται συνολικά και δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιπτώσεις κάθε τοπικής αγοράς.

Το ποσοστό των εκπτώσεων στα καταστήματα των ΑΚΕ δεν διαφοροποιείται σημαντικά από το γενικό πληθυσμό. Και εδώ η πλειονότητα των επιχειρήσεων πραγματοποίησε εκπτώσεις της τάξης μεταξύ 21% και 40%, καθώς και μία στις τρεις επιχειρήσεις είχαν εκπτώσεις στα προϊόντα τους μεταξύ 41% και 50%. Η διαπίστωση ότι τη φετινή χειμερινή εκπτωτική περίοδο οι επιχειρήσεις ως επί το πλείστον είχαν πτώση στις πωλήσεις τους σε σύγκριση με πέρυσι, ισχύει και για τις επιχειρήσεις των ΑΚΕ. Συγκεκριμένα το 65% δήλωσε ότι το 2018 οι πωλήσεις κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα, το 29% στα ίδια επίπεδα και 6% σε υψηλότερα.

Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης δήλωσε σχετικά:
«Μόλις τελείωσε μία εκπτωτική περίοδος, η οποία όπως φαίνεται από τα διαθέσιμα στοιχεία της έρευνας του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών, χαρακτηρίστηκε από ένα υποτονικό κλίμα, με επιστροφή στα αρνητικά πρόσημα τόσο σε αγοραστική κίνηση όσο και σε τζίρο. Ωστόσο, για μία ακόμα περίοδο εκπτώσεων, οι εμπορικές επιχειρήσεις διατήρησαν χαμηλές τιμές και ανταποκρίθηκαν με συνέπεια στις απαιτήσεις των καταναλωτών. Στόχος μας, ήταν να διατηρήσουμε το ψυχολογικό θετικό πρόσημο των εορτών και στις χειμερινές εκπτώσεις, ξεπερνώντας τον περυσινό τζίρο του πρώτου διμήνου των 5,5 δις ευρώ. Παρά όμως, τις προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί ο τζίρος των επιχειρήσεων το πρώτο δίμηνο του 2018 εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά 8,8%, μειώνοντας κατά περίπου 480 εκ. ευρώ τις πωλήσεις του πρώτου διμήνου φέτος, σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό.

Το 2018, λοιπόν, δεν ξεκίνησε με τον τρόπο που τελείωσε το 2017 για το λιανικό εμπόριο. Παρ’ όλα αυτά όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η αγορά βρίσκεται σε μία διαδικασία συνολικής προσαρμογής, σημάδια της οποίας είναι και αυτές οι αυξομειώσεις. Ελπίζουμε, το αποθαρρυντικό ξεκίνημα του 2018 να μην είναι ενδεικτικό της πορείας του έτους και στο τέλος να κλείσει η αγορά με θετική αποτίμηση. Οφείλουμε, τέλος, να αναγνωρίσουμε ότι η φετινή περίοδος των εκπτώσεων πέρασε σχεδόν απαρατήρητη για το κλάδο του λιανικού εμπορίου και μάλλον αδιάφορα για τους καταναλωτές.»